ৰাম ৰাৱণৰ যুদ্ধ : ৰাৱণ বধ

ৱিকিউৎসৰ পৰা
Jump to navigation Jump to search
সপ্তকাণ্ড ৰামায়ণ
লেখক মাধৱ কন্দলী, শংকৰদেৱ, মাধৱদেৱ
ৰামায়ণ বৃত্তান্ত
  1. আদিকাণ্ড - প্ৰথম অধ্যায়
  2. ৰামায়ণ বৃত্তান্ত - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২
  3. ৰাক্ষসৰ কথা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৯
  4. সূৰ্যবংশৰ বিৱৰণ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১০
  5. দশৰথৰ বিবাহ - কৌশল্যা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১২
  6. দশৰথৰ বিবাহ - কৈকেয়ী - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১২
  7. দশৰথৰ বিবাহ - সুমিত্ৰা আৰু অন্যান্য ৰাণী - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৫
  8. শনিৰ দৃষ্টি - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৭
  9. শনিৰ বৰ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২০
  10. সিন্ধু মুনি বধ আৰু অভিশাপ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২২
  11. দশৰথৰ বৰ : কৈকেয়ীক - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৬
  12. অপুত্ৰক দশৰথৰ চিন্তা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৭
  13. ঋষ্যশৃঙ্গৰ কাহিনী - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৮
  14. ঋষ্যশৃঙ্গৰ উপস্থিতিত যজ্ঞ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩২
  15. দশৰথৰ গৃহত নাৰায়ণৰ অংশৰ স্থিত - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩৪
  16. পায়স ভক্ষণ আৰু সন্তান জন্ম - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪০
  17. জনকৰ ঘৰত সীতাৰ জন্ম - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪৬
  18. গুহক চণ্ডাল - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪৭
  19. ৰাক্ষস বধৰ উদ্দেশ্যে ৰাম - লক্ষণৰ আনয়ন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৫০
  20. ৰাম - লক্ষণ আৰু বিশ্বামিত্ৰ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৫২
  21. তাৰকা ৰাক্ষসীক বধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৫৪
  22. মাৰীচ বধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৫৬
  23. সীতা স্বয়ম্বৰলৈ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৫৮
  24. কান্যকুজ্বৰ বিৱৰণ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৬৩
  25. উনপঞ্চাশত বায়ুৰ উত্পত্তি - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৬৪
  26. অহল্যাৰ শাপ - মুক্তি - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৬৫
  27. ৰামৰ হৰধনু ভঙ্গ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৭০
  28. স্বয়ম্বৰত যুদ্ধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৭৫
  29. দশৰথক আনিবলৈ কটকী প্ৰেৰণ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৮০
  30. চাৰি ভাইৰ বিবাহ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৮২
  31. ৰাম - পৰশুৰাম সংঘৰ্ষ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৮৫
  32. ৰামচন্দ্ৰৰ অযোধ্যালৈ আগমন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৯২
  33. ৰামচন্দ্ৰক যুৱৰাজ পতাৰ প্ৰস্তাৱ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৯৩
  34. ৰামচন্দ্ৰৰ অভিষেকৰ আয়োজন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৯৪
  35. মন্থৰাৰ কুমন্ত্ৰণা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৯৬
  36. কৈকেয়ীয়ে বৰ বিচাৰে - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৯৭
  37. দশৰথৰ মনত দুখ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৯০২
  38. কৈকেয়ীয়ে ৰামক বৰৰ কথা কয় - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১০৪
  39. ৰাম বনলৈ যাবলৈ ওলায় - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১০৪
  40. লক্ষণৰ ক্ৰোধ আৰু ৰামৰ প্ৰবোধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১০৬
  41. বনবাসৰ কথা সীতাক জনায় - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১১০
  42. লক্ষণো বনলৈ ওলায় - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১১৪
  43. ৰামচন্দ্ৰৰ বিদায় - প্ৰাৰ্থনা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১১৫
  44. ৰামচন্দ্ৰৰ বাকলি বস্ত্ৰ পৰিধাণ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১১৭
  45. ৰাম - লক্ষণ - সীতাৰ বনবাস গমন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১১৯
  46. ৰামচন্দ্ৰই প্ৰজাক শান্ত্বনা দিয়ে - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১২২
  47. ৰামচন্দ্ৰ - গুহক সাক্ষাত্ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১২৩
  48. মন্ত্ৰী সুনম্তক বিদায় - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১২৪
  49. ভৰদ্বাজ মুনিৰ আশ্ৰমত প্ৰৱেশ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১২৫
  50. দশৰথৰ মৃত্যু -গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৩১
  51. ৰাণীসকলৰ বিলাপ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৩৩
  52. কৌশল্যাই কৈকেয়ীক ভৰ্ত্সনা কৰে - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৩৪
  53. ভৰতক মতাই আনে - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৩৫
  54. ভৰতৰ খং - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৩৭
  55. কুঁজীৰ বিলাই - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৩৯
  56. কৌশল্যা আৰু ভৰতৰ কথা-বতৰা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৪০
  57. দশৰথ ৰজাৰ প্ৰেতকাৰ্য্য - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৪১
  58. ৰামক মাতি আনিবলৈ দিহা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৪৩
  59. ৰামক বিচাৰি ভৰতৰ যাত্ৰা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৪৪
  60. ভৰত-গুহৰ মিলন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৪৬
  61. গুহকৰ সাহায্য দান - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৪৯
  62. ভৰদ্বাজ মুনিৰ অতিথি সত্কাৰ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৫০
  63. চিত্ৰকূটত ৰাম - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৫১
  64. ভৰতে ৰামক লগ পায় - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৫৩
  65. দশৰথৰ মৃত্যুৰ বাতৰিত শোক-প্ৰকাশ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৫৩
  66. ৰামৰ পিণ্ড দান - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৫৫
  67. ঋষি আৰু মাতৃসকলৰ লগত ৰামৰ সাক্ষাত্ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৫৫
  68. ৰামৰ খৰম লৈ ভৰতৰ প্ৰত্যাগমন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৫৭
  69. সিংহাসনত খৰম স্থাপন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৫৮
  70. অৰণ্যকাণ্ড
  71. অত্ৰি ঋষিৰ আশ্ৰমত ৰাম সীতা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৬৯
  72. দণ্ডকাৰণ্যত ৰামৰ প্ৰৱেশ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৬৪
  73. ৰামচন্দ্ৰ - সীতাৰ কথোপকথন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৬৭
  74. ৰামৰ আগত মাণ্ডকৰ্ণি মুনিৰ বৃত্তান্ত - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৬৯
  75. অগস্ত্য মুনিৰ আশ্ৰমত প্ৰৱেশ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৬৯
  76. জটায়ুৰ লগত সাক্ষাত্ আৰু শূৰ্পনখাৰ নাক - কাণ ছেদন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৭১
  77. ৰাক্ষসৰ লগত যুদ্ধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৭৫
  78. খৰ দুষণ বধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৭৬
  79. মাৰীচৰ মৃগৰূপ ধাৰণ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৮৭
  80. ৰাৱণৰ তপস্বী বেশ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৮৭
  81. সীতাৰ আগত ৰাৱণৰ আত্ম পৰিচয় - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৯১
  82. ৰাৱণৰ গৰ্ব - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৯৪
  83. ৰাৱণে সীতাক হৰণ কৰে - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৯৫
  84. ৰামক মাৰিবলৈ ৰাক্ষস নিয়োগ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৯৮
  85. সীতাই ৰাৱণক অভিশাপ দিয়ে - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৯৯
  86. সীতাই ৰাৱণক ৰ্ভতসনা কৰে - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২০০
  87. সীতাক বিচাৰি নেপাই ৰামৰ আক্ষেপ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২০২
  88. জটায়ুৱে সীতাৰ বাতৰি দিয়ে - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২০৩
  89. কৱদ্ধৰ লগত সাক্ষাত্ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২০৫
  90. চম্পা সৰোবৰত ৰাম-লক্ষণ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২০৬
  91. কিষ্কিন্ধ্যাকাণ্ড
  92. ৰামৰ লগত সুগ্ৰীৱৰ মিত্ৰতা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২০৯
  93. ৰামৰ আগত সীতাৰ অলঙ্কাৰ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২১০
  94. বালী বধৰ আয়োজন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২১০
  95. বালী - সুগ্ৰীৱৰ যুদ্ধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২১৪
  96. ৰামে বালীক বধ কৰে - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২১৮
  97. বালীয়ে ৰামক তিৰস্কাৰ কৰে - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২২১
  98. বালীৰ ভাৰ্য্যা তাৰাৰ বিলাপ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২২৩
  99. তাৰাৰ অভিশাপ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২২৪
  100. সুগ্ৰীৱৰ অভিষেক - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২২৭
  101. সুগ্ৰীৱৰ প্ৰতি ৰামৰ সন্দেহ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২২৮
  102. সুগ্ৰীৱৰ সৈন্য সংগ্ৰহ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৩২
  103. সসৈন্যে সুগ্ৰীৱ উপস্থিত - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৩৩
  104. বালীপুত্ৰ অঙ্গদৰ দ্ধাৰা ৰাক্ষস বধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৩৬
  105. বানৰ সৈন্যৰ স্বয়ংপ্ৰভা সাক্ষাত্ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৩৭
  106. বানৰ সৈন্যৰ সমাবেশ : সাগৰ দৰ্শন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৩৮
  107. জটায়ুৰ মৃত্যুত সম্পাতিৰ শোক - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৪১
  108. সুপাৰ্শ্বই ৰাৱণ আৰু সীতাক দেখে - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৪৩
  109. সুন্দৰাকাণ্ড
  110. সাগৰৰ পাৰত বানৰ সৈন্যৰ মন্ত্ৰণা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৪৬
  111. হনুমন্তৰ পৰিচয় - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৪৭
  112. হনুমন্তৰ লঙ্কা যাত্ৰা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৪৯
  113. লঙ্কাৰ বিৱৰণ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৫১
  114. হনুমন্তই সীতাক বিচাৰি পায় - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৫৬
  115. ৰাৱণৰ কক্ষত সীতা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৫৮
  116. সীতা আৰু হনুমন্তৰ কথোপকথন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৬৩
  117. হনুমন্ত আৰু ৰাক্ষসৰ যুদ্ধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৬৯
  118. হনুমন্ত আৰু জম্বুমালীৰ যুদ্ধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৭০
  119. হনুমন্ত আৰু বিৰুপাক্ষৰ যুদ্ধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৭১
  120. হনুমন্ত আৰু অক্ষকুমাৰৰ যুদ্ধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৭২
  121. ইন্দ্ৰজিত আৰু হনুমন্তৰ যুদ্ধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৭৩
  122. হনুমন্তৰ নেজত জুই আৰু লঙ্কা দাহ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৭৭
  123. হনুমন্তৰ প্ৰত্যাগমন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৮০
  124. বানৰ সৈন্যই মধুফল খায় - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৮৪
  125. হনুমন্তই ৰামক সীতাৰ বাতৰি দিয়ে - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৮৫
  126. ৰাম-লক্ষণৰ লঙ্কা যাত্ৰা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৮৭
  127. ৰাৱণক বিভীষণৰ সজ উপদেশ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৮৯
  128. ৰাৱণৰ কুমন্ত্ৰণা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৯০
  129. বিভীষণক ৰাৱণৰ পদাঘাত - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৯২
  130. লঙ্কাকাণ্ড
  131. ৰামৰ সৈন্যবল সম্পৰ্কে জানিবলৈ ৰাৱণৰ আগ্ৰহ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৯৮
  132. ৰাৱণৰ ছলনা আৰু সীতাৰ বেজাৰ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩০৩
  133. ৰাৱণক সজউপদেশ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩০৬
  134. সুবেল পৰ্বতত ৰাম-লক্ষণ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩০৮
  135. ৰাম-লক্ষণৰ নাগপাশ মোচন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩১২
  136. ধুম্ৰাক্ষৰ যুদ্ধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৬২১
  137. সেনাপতি ব্ৰজদ্ৰংষ্ট - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩২৩
  138. প্ৰহস্তৰ যুদ্ধযাত্ৰা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩২৫
  139. অনেক ৰাক্ষসৰ যুদ্ধ আৰু পতন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩২৭
  140. ৰাৱণৰ যুদ্ধ যাত্ৰা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩২৮
  141. লক্ষণৰ হাতত ৰাৱণৰ পৰাজয় - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩২৯
  142. কুম্ভকৰ্ণৰ যুদ্ধ - যাত্ৰা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩৩৫
  143. কুম্ভকৰ্ণৰ যুদ্ধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩৩৮
  144. ৰাম-লক্ষণৰ হাতত কুম্ভকৰ্ণৰ পতন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩৪৩
  145. অতিকায় ৰাক্ষসৰ যুদ্ধ আৰু পতন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩৪৬
  146. ইন্দ্ৰজিতৰ যুদ্ধ : ৰাম-লক্ষণ অচেতন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩৫১
  147. হনুমন্তই ঔষধ আনি জীৱন দান দিয়ে - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩৫৩
  148. বানৰ সৈন্যৰ আক্ৰমণ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩৫৪
  149. কুম্ভ নিকুম্ভৰ যুদ্ধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩৫৬
  150. ইন্দ্ৰজিতৰ পুনৰ যুদ্ধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩৫৯
  151. ৰামক বিভীষণৰ প্ৰবোধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩৬২
  152. ইন্দ্ৰজিত বধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩৬৫
  153. ৰাৱণৰ ক্ৰোধ আৰু সীতাক হত্যা কৰিবলৈ উদ্যত - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩৭৩
  154. লক্ষণৰ শক্তিশেল - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩৭৯
  155. হনুমন্তৰ গন্ধমাদন আনয়ন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩৮৫
  156. গন্ধমাদন পুনৰ থৈ আহে - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩৮৮
  157. ৰাম ৰাৱণৰ যুদ্ধ : ৰাৱণ বধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩৯০
  158. ৰামৰ আগত সীতাৰ উপস্থিতি - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩৯৯
  159. সীতাৰ অগ্নি পৰীক্ষা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪০২
  160. ৰামৰ অযোধ্যালৈ যাত্ৰা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪০৭
  161. অযোধ্যাত ৰামৰ প্ৰৱেশ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪১০
  162. ৰামচন্দ্ৰৰ ৰাজ্যাভিষেক - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪১৬
  163. হনুমন্ত প্ৰভৃতিৰ অযোধ্যা ত্যাগ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪১৭
  164. উত্তৰা কাণ্ড
  165. সীতাৰ বনবাস - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪২০
  166. বাল্মীকিৰ আশ্ৰমত লৱ-কুশৰ জন্ম - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪২১
  167. ৰামৰ অশ্বমেধ যজ্ঞ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪২২
  168. লৱ-কুশৰ ৰামায়ণ কথন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪২৭
  169. হনুমন্তৰ জন্ম পৰিচয় - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪৩৩
  170. লৱ-কুশৰ পৰিচয় - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪৩৬
  171. সীতাক আনিবলৈ হনুমন্তক প্ৰেৰণ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪৩৭
  172. ৰামৰ ৰাজসভাত সীতা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪৪১
  173. সীতাৰ বেজাৰ আৰু পাতাল প্ৰৱেশ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪৪২
  174. পৃথিৱীৰ প্ৰতি ৰামৰ ক্ৰোধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪৪৬
  175. পাতালত সীতা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪৪৭
  176. ভৰতৰ পুত্ৰক ৰাজ্য দান - - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪৪৮
  177. ৰামৰ লক্ষণ বৰ্জন - - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪৫২
  178. লক্ষণক বিচাৰি ৰামৰ বন যাত্ৰা - - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪৫৮
  179. ৰামচন্দ্ৰৰ স্বৰ্গযাত্ৰা - - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪৬৪
৪৮ অধ্যায় ।
ৰাম - ৰাৱণৰ যুদ্ধ : ৰাৱণ বধ ।
পদ ।

যুদ্ধ নকৰিলোঁ হন্তে কোন কাৰ্য্য তাত ।

প্ৰাণক ত্যজিলোঁ হন্তে এহিতো লঙ্কাত ॥১

হনুমন্তে নকৰিল হন্তে হেন কায ।

বিভীষণ কেন মতে পাইল হন্তে ৰাজ ॥২

লক্ষ্মণে ৰামক চাহি বুলিল উত্তৰ ।

হেনয় কাকূতি বাণী নহয় বীৰৰ ॥৩

প্ৰতিজ্ঞা পালন ক্ষত্ৰিয়ৰ নিজ ধৰ্ম্ম ।

ৰাৱণক নমাৰি আমাত কেনে মৰ্ম্ম ॥৪

প্ৰতিজ্ঞা কৰিলা তুমি ৰাৱণ বধিত ।

ঝাণ্টে মাৰাঁ যাৱে অস্ত নযান্ত আদিত্য ॥৫

কেতিক্ষণে দেখিবোহোঁ ৰাৱণ বীৰৰ ।

তযু শৰ ঘাৱে ছেদিবাহা দশ শিৰ ॥৬

লক্ষ্মণৰ বোলে কোপ জ্বলিলা ৰামৰ ।

ৰাৱণক প্ৰহাৰিলা অসংখ্যাত শৰ ॥৭

ৰাঘৱৰ শৰ আসে দেখি মহাবীৰ ।

অন্তৰিলা দেখিয়া ৰাৱণ দশশিৰ ॥৮

মায়াবলে তথা যাই সাজিলেক ৰথ ।

অলঙ্কাৰে মণ্ডিলন্ত ঘোটক সমস্ত ॥৯

মনুষ্যৰ মুখ দিব্য চাৰি গোটা ঘোড় ।

উচ্চৈশ্ৰবা সদৃশ পৱন সম জোৰ ॥১০

কৈলাস সমান উচ্চ দিব্য বৰ যান ।

মহা জ্যোতিৰ্ম্ময় জ্বলে অগনি সমান ॥১১

ৰতনে মাণিকে দিব্য ৰথ দীপ্তি কৰে ।

তাতে যাই চড়িলেক ৰাজা লঙ্কেশ্বৰে ॥১২

দেৱ মুনিগণে বোলে কিনো অনুচিত ।

ৰাৱণ ৰথত যুজে ৰাঘৱে ভূমিত ॥১৩

সমতুল্য নুহি কাৰ্য্য অযোগ্য অৱশ্যে ।

ৰামক লাগয় মান কৰিবে ত্ৰিদশে ॥১৪

সবাৰো বচন শুনি ত্ৰিদশৰ ৰাজে ।

আপনাৰ ৰথক পঠাইলা সব সাজে ॥১৫

কিঙ্কিনী বাজয় ৰুণ ঝুন জ্যোতিকাৰ ।

ৰত্নে জ্যোতিষ্কাৰ তিনি ভুবনতে সাৰ ॥১৬

তৰুণ আদিত্য সম মহা জৌতি জ্বলে ।

ৰতনে ৰচিত কৰি অতিশয় জ্বলে ॥১৭

হৰিতাল বৰ্ণ শক্তিৱন্ত চাৰি ঘোড় ।

অতি শীঘ্ৰ গমন পৱন নম জোৰ ॥১৮

কনকে গঠিত চাৰু বাসৱৰ ধ্বজ ।

শকতি তোমৰ অস্ত্ৰ আছে সব সজ ॥১৯

ইন্দ্ৰৰ আদেশ বাণী সাদৰে আকলি ।

ৰামৰ পাশক ৰথ নিলন্ত মাতলি ॥২০

ছাপন্তে আছয় আসি ৰথ জ্যোতিষ্কাৰ ।

বিস্ময় মিলিয়া গৈলা সকলে প্ৰজাৰ ॥২১

ৰামদেৱ লক্ষ্মণ সুগ্ৰীৱ নীল নল ।

অঙ্গদ মাৰুতি বিভীষণ কপিবল ॥২২

সবে হন্তে মনে গুণি আছন্ত বহুত ।

স্বৰ্গ হন্তে ৰবি সম ৰথ অদভূত ॥২৩

অনেক মায়াক জানে নিশাচৰগণে ।

আমাক ছলিতে বুদ্ধি পাতিলা ৰাৱণে ॥২৪

ৰামে যেবে হেন বাক্য সবাকো বুলিল ।

সুগ্ৰীৱ বোলন্ত ইটো আমাত লাগিল ॥২৫

সাৰথিকে ঘোটককে অস্ত্ৰকে ৰথকে ।

সবাকে নিশ্চয় কৰিবোহোঁ খেণেতেকে ॥২৬

ৰথ খান নামি আসি ৰহিছে ভূমিত ।

বিভীষণে বুলিলন্ত বচন তহিত ॥২৭

ৰাক্ষসৰ মায়া মই জানোওঁ সমস্তে ।

দেৱলোকে পঠাইলা আপনি লৈয়ো ৰথে ॥২৮

কতোদূৰে লঙ্কানাথে আছয় আকলি ।

ৰথে চড়ি হাত যোৰে মাতয় মাতলি ॥২৯

শুনিয়ো ৰাঘৱ প্ৰভু ৰাম দশৰথি ।

ইন্দ্ৰে পঠাইলন্ত মই তাহান সাৰথি ॥৩০

ইন্দ্ৰ যম বৰুণাস্ত্ৰ আছয় ৰথতে ।

ইন্দ্ৰৰ মাতলি মোক জানে ত্ৰিজগতে ॥৩১

যুদ্ধৰ সম্ভাৰ দিয়া পঠাইলন্ত মোক ।

ইহাতে চড়িয়া ৰাৱণক বধিয়োক ॥৩২

ইন্দ্ৰে পঠাইলন্ত এহি সন্নাহা পিন্ধিয়া ।

সমৰক চলা হাতে ধনু শৰ লৈয়া ॥৩৩

একৈক শকতি পাৰি ত্ৰৈলোক্য জিনিত ।

সমস্তে সম্ভৃত কিছু নলাগে খুজিত ॥৩৪

বিভীষণ সুগ্ৰীৱ অঙ্গদ সুশিক্ষিত ।

সবাকে বুলিলা ৰামে ৰথ পৰিক্ষিত ॥৩৫

ৰামক কহিলা যাহা কাৰ্য্যক আকলি ।

বাসবে পঠাইলা ৰথ সাৰথি মাতলি ॥৩৬

পৰীক্ষা কৰিলো মই জানিলোঁ সমস্ত ।

এহি বুলি আগত যোগাইলা দিব্য ৰথ ॥৩৭

দেৱ বিমানক ৰামে প্ৰণাম কৰিল ।

সাৰথি ঘোড়াক প্ৰদক্ষিণে আদৰিল ॥৩৮

ৰথত চড়িলা ৰামে কৌতূহল ভাৱে ।

ইন্দ্ৰৰ সন্নাহা আমি চড়াইলন্ত গাৱে ॥৩৯

শ্ৰীমন্ত অধিক কান্তি জ্বলে ৰাঘৱৰ ।

কৈলাস গিৰিত যেন দেৱ মহেশ্বৰ ॥৪০

গন্ধৰ্ব্বৰ অস্ত্ৰ কোপে ৰাৱণে ধৰিল ।

ৰামে গন্ধৰ্ব্বৰ অস্ত্ৰে তাক নিবাৰিল ॥৪১

যেহি যেহি অস্ত্ৰক হানয় লঙ্কেশ্বৰ ।

সেহি সেহি অস্ত্ৰ নিবাৰন্ত ৰঘুবৰ ॥৪২

সকল অস্ত্ৰক যেবে কৰিলন্ত ক্ষয় ।

ৰাক্ষসৰ অস্ত্ৰক হানন্ত দুৰাশয় ॥৪৩

ৰাৱণৰ অস্ত্ৰ ছয় ধনুৰ টঙ্কাই ।

বাসুকি সদৃশ সৰ্প হুয়া খেদি খাই ॥৪৪

ফোকাৰন্ত শবদে দান্তৰ ঘোৰ বিষ ।

মুখৰ অগনি নিকলয় দশোদিশ ॥৪৫

ৰাঘৱে দেখন্ত সৰ্পে যুৰিল সমস্ত ।

ৰামচন্দ্ৰে অস্ত্ৰ প্ৰহাৰিলা পাশুপাত ॥৪৬

সূৰ্য্য অগ্নি যুত যেন প্ৰহাৰিলা শৰ ।

অসংখ্যাত গৰুড় ভৈলেক সুৱৰ্ণৰ ॥৪৭

অধে উৰ্দ্ধ দশোদিশে শৰ চলি যাই ।

ৰাৱণৰ সৰ্প সব খেদি খেদি খাই ॥৪৮

ৰাৱণৰ অস্ত্ৰ যত সব ভৈলা ক্ষয় ।

আথাকে নিসন্ধি ৰাজা বাণ বৰিষয় ॥৪৯

বাণক হানিয়া ছাইলা দাশ যে ৰথিক ।

সৰগাৱে নিসিন্ধি বিন্ধিলা মাতলিক ॥৫০

চাৰিয়ো ঘোড়াক জৰ্জ্জৰিত কৃত ভাৱে ।

ইন্দ্ৰৰ ধ্বজক তাৰিলেক বাণ ঘাৱে ॥৫১

দেখি নিৰন্তৰে বাণময় দশোদিশ ।

দেৱ মুনিগণৰো বিস্ময় আসৰিশ ॥৫২

ৰামক পীড়িলে শৰে বীৰ লঙ্কেশ্বৰে ।

দেৱ মুনি গন্ধৰ্ব্বৰ হৃদি কম্পে ডৰে ॥৫৩

কৱন্ধক দেখি যেন সূৰ্য্য ভয় হেতু ।

ভকৰ ভকৰ কৰি বেঢ়ি ধুমকেতু ॥৫৪

বুধগ্ৰহে যেহেন পীড়িল ৰোহিণীক ।

জেষ্ঠাক মঙ্গলে যেন ৰাহুয়ে শশীক ॥৫৫

সাগৰত বিপৰীত জলৰ কল্লোল ।

ঊৰ্ম্মিৰ শবদে পাইল আদিত্যৰ কোণ ॥৫৬

ৰঘুৰ বংশৰ সবে নক্ষত্ৰক যুৰি ।

দাৰুণ গ্ৰহক যেন থাকি গৈল পীড়ি ॥৫৭

ত্ৰৈলোক্যত বিপৰীত চমক লাগিল ।

ৰাঘৱৰ মোহ দেখি বিস্ময় মিলিল ॥৫৮

দশ শিৰ কুৰি বাহু শিৰিমন্ত কায় ।

ৰাৱণায়ে যুজয় মৈনাগ গিৰি প্ৰায় ॥৫৯

অচেতন ভাৱ হেন দেখিয়া ৰামৰ ।

শ্ৰীহানি বিভীষণ কপি ভালুকৰ ॥৬০

ঘোৰ শৰ বৃষ্টি প্ৰভু কৰিতে নপাৰি ।

কিঞ্চিত তৰাসে থিত ৰাঘৱ মুৰাৰি ॥৬১

ৰামে ধ্যান কৰিলন্ত বৰ বিপৰীত ।

পৰম আ্ত্মাত নিয়া নিবেদিলা চিত্ত ॥৬২

মহাকোপে জ্বলি পাছে গুণিলন্ত মনে ।

আমাক পীড়য় চাৰ নিশাচৰ জনে ॥৬৩

আৰকত চক্ষু দুই কোপে ফুৰাৱন্ত ।

ৰাৱণক যেন তেজ অগনি দহন্ত ॥৬৪

ৰামৰ কোপত মহীমণ্ডল লৰয় ।

গিৰিৰ শিখৰ যত খসিয়া পৰয় ॥৬৫

ভ্ৰুকুটি কুটিল মুখ ৰকত নয়ন ।

দেৱ মুনি চমকিলা দিগপাল গণ ॥৬৬

নদী নদগণ মানে পালোটিয়া বহে ।

আৱৰে আৱৰে যুদ্ধ লাগিলা বিগ্ৰহে ॥৬৭

ৰাৱণৰ হৃদি কম্প ৰাঘৱে কুপিল ।

ভয় হুয়া বোলে আজি অকাৰ্য্য মিলিল ॥৬৮

ত্ৰৈলোক্য জিনিলো আবেকি ভৈলা আমাৰ ।

ৰাঘৱে কুপিলা যেন যম অৱতাৰ ॥৬৯

দুয়ো বীৰ যুজে তিনি ভুবনতে সাৰ ।

তিনিলোকে কম্পিলা লাগিলা তোল পাৰ ॥৭০

আৱৰে আউৰক শৰ হানিলা প্ৰবন্ধি ।

পৃথিবী স্বৰ্গৰ মাজে ভৈগৈলা নিসন্ধি ॥৭১

ৰাঘৱক প্ৰশংসা কৰন্ত দেৱগণে ।

অসুৰে বোলন্ত বীৰ জিনন্তো ৰাৱণে ॥৭২

দেৱতা গন্ধৰ্ব্ব ঋষি ৰাঘৱৰ পক্ষ ।

ৰাৱণৰ সখা দৈত্য দানৱ যে দক্ষ ॥৭৩

ৰামে শৰ কৰিলন্ত অনন্ত অপাৰ ।

আকাশৰ শৰ কাটি গুছাইল আন্ধাৰ ॥৭৪

তমোময় গুছি যেন প্ৰকাশ ভাস্কৰ ।

প্ৰসন্ন বদন ভৈলা দেখিয়া ৰামৰ ॥৭৫

ৰাৱণে ছেদিলা ৰাঘৱৰ শৰ ছয় ।

হেনমতে দুয়ো বীৰে সমৰ কৰয় ॥৭৬

অনন্তৰে ৰাম দেৱ সমৰে অভঙ্গ ।

অনেক অস্ত্ৰক প্ৰহাৰিলা কৰি খঙ্গ ॥৭৭

ৰাৱণেয়ো শৰ ছয় প্ৰহাৰিলা তাঙ্ক ।

ৰামক অভঙ্গ দেখি ৰাৱণাৰ শঙ্ক ॥৭৮

জাজ্জ্বল্য সমান ৰাজা কোপে জ্বলি গৈলা ।

কালান্তক সদৃশ শূলেক তুলি লৈলা ॥৭৯

কতেক মহিমা আৰ কহিবো তাহাৰ ।

পৰন্তে দোহাৰ মাখি বজ্ৰ সম ধাৰ ॥৮০

পৰ্ব্বতৰ শৃঙ্গ যেন শিখৰ তাহাৰে ।

পাতাল ভেদিতে পাৰে শূলৰ প্ৰহাৰে ॥৮১

ধূম্ৰে বিৰহিত যেন প্ৰলয় অগনি ।

ফোঁকাৰতে আঙ্গাৰ বজাৱে দিশ ছানি ॥৮২

অতি বৰ আতাস দিলেক লঙ্কেশ্বৰে ।

কম্প মিলি গৈলা জল সপত সাগৰে ॥৮৩

পৃথিবী পাতাল স্বৰ্গ তিনিও লোকত ।

অন্তৰীক্ষে আছে যত কম্পিল সমস্ত ॥৮৪

আতাসৰ ছোটে বীৰ ত্ৰৈলোক্য কম্পায়া ।

ৰামক বুলিলা পাছে ক্ৰোধ দৃষ্টি ছায়া ॥৮৫

দেখ দেখ ৰাম তোৰ প্ৰাণান্তিক শূল ।

দোভাইক মাৰিয়া আজি কৰিবো নিৰ্ম্মূল ॥৮৬

যত যত বীৰ মোৰ মাৰিলা ৰণত ।

তাৰ প্ৰতিফল আজি কৰোঁ ক্ষণেকত ॥৮৭

এহি শূল হানি মাৰোঁ চল যমঘৰ ।

ৰাৱণ ৰাজাৰ এক প্ৰহাৰ সামৰ ॥৮৮

দোঙ্গা দিয়া শূল বাণ ৰাৱণে হানিল ।

অতি বৰ বেগে যেন নিৰ্ঘাত পৰিল ॥৮৯

অন্তৰীক্ষে মহাবেগে কৰিয়া চলয় ।

ৰামে দেখি শূলক তাৰিলা শৰ চয় ॥৯০

পতঙ্গক যেন মতে অগনি ভুঞ্জিল ।

ৰাৱণৰ শূলে সব শৰক ছেদিল ॥৯১

ৰামে আকলিলা সব শৰ নাশ ভৈলা ।

মহাকোপে অগনি সমান জলি গৈলা ॥৯২

মাতলিত কৰি যাক বাসবে পঠাইল ।

সেহি শকতিক ৰামে তুলি আলগাইল ॥৯৩

ৰথহন্তে আনি তাক সন্ধানে হানিল ।

প্ৰলয় কালৰ যেন উলুকা জ্বলিল ॥৯৪

যুগান্ত কালৰ যেন অগনি জ্বলয় ।

সকল আকাশ খান দেখি জ্যোতিৰ্ম্ময় ॥৯৫

অতিশয় বেগে গৈ শূলক লাগ পাইল ।

খণ্ড খণ্ড কৰি তাক ছেদিয়া পেলাইল ॥৯৬

শকতিৰ ঘাৱে শূল ভাঙ্গিয়া পেলাইল ।

লঙ্কা নগৰীৰ সৈন্য গিৰিসাই ভাগিল ॥৯৭

ৰাৱণে নিশব্দ ভৈলা অদভূত মানি ।

তাহাক তাৰিলা ৰঘুনাথে শৰ হানি ॥৯৮

ৰাঘৱৰ শৰক ত্ৰৈলোক্য নাহি যোৰ ।

জৰ্জ্জৰিতে বিন্ধলা ৰথৰ চাৰি ঘোড় ॥৯৯

ৰাৱণ ৰাজাৰ শৰীৰত অসংখ্যাতে ।

কপালতে নিসন্ধি বিন্ধিলা ৰঘুনাথে ॥১০০

অশোক পলাশ যেন পুষ্প জ্যোতিষ্কাৰ ।

থানে থানে ৰুধিৰ নিকলি গৈল গাৱৰ ॥১০১

ৰামে তাক ফুলিলন্ত ভৈলেক হতাশ ।

মূৰ্চ্ছা গৈলা,ৰাৱণৰ হৰিল উশ্বাস ॥১০২

তমোময় দেখে যেন ফুৰে দশোদিশ ।

তিখাণ শৰৰ ঘাৱে উথলিলা বিষ ॥১০৩

ৰথত পাছত বীৰ পৰি গৈলা খসি ।

ক্ষণেক নিশ্চেষ্ট হৈয়া থাকিল তৰাসি ॥১০৪

বৰৰ প্ৰসাদে তাৰ নগৈলেক প্ৰাণ ।

ৰাঘৱক হানিলেক অসংখ্যাত বাণ ॥১০৫

অধে উৰ্দ্ধে আশে পাশে দক্ষিণে উত্তৰে ।

নিসন্ধি হানিলা শৰ চয় নিৰন্তৰে ॥১০৬

ৰাঘৱে অনেক শৰ হানিয়া পঠাইল ।

ৰাৱণৰ বাণ ছেদি আন্ধাৰ গুছাইল ॥১০৭

শৰে হানি ৰামে তাৰ শৰীৰক শালি ।

বচনে বিগুতি ৰামে পাৰিলন্ত গালি ॥১০৮

ৰাঘৱে বোলন্ত ওৰে পাপিষ্ঠ ৰাৱণ ।

অধৰ্ম্মী দুৰ্জ্জন তই অলপিক জন ॥১০৯

কুযশক সাধিলেক লাজক পিঠি দিলে ।

উপায়ে গুচায়া মোক সীতাক হৰিলে ॥১১০

সীতাক হৰিলি হন্তে মোহোৰ আগত ।

তোক থান দিলো হন্তে যম কৰণত ॥১১১

কি মোৰ আনন্দ আজি তোক ভেট পাইলো ।

হেন জান তোক যম কৰণে পঠাইলো ॥১১২

মাথা কাটি কৰোঁ তোৰ খৰৰ বৃত্তান্ত ।

শৃগাল শকুনে তোৰ বিচাৰক আন্ত ॥১১৩

হৃদয়ত পৰি তোৰ গৃধ্ৰে মাংস খাউক ।

জনক নন্দিনী শুনি কৌতূহল পাউক ॥১১৪

ৰামৰ বচন যেন বজ্ৰৰ প্ৰহাৰ ।

মৰ্ম্মস্থান ভেদি ভৈলা শ্ৰীহানি ৰাজাৰ ॥১১৫

ৰাৱ ছাৱ নাহি হৰিলেক বল দৰ্প ।

মন্ত্ৰ শুনি যেহেন নিৰ্ব্বিষ কাল সৰ্প ॥১১৬

মূৰ্চ্ছিত ভৈলেক পৰাপৰক নজানে ।

হসকি হসকি পৰে যত বাণ হানে ॥১১৭

বানৰ ভালুকে বেঢ়ি বৰিষিলা শিল ।

ৰাঘৱৰ বাণ ঘাৱে প্ৰমাদ মিলিল ॥১১৮

ৰামে ৰাৱণক শৰ কৰন্ত প্ৰহাৰ ।

দশগ্ৰীৱে কৰিতে নপাৰে প্ৰতিকাৰ ॥১১৯

সাৰথি দেখন্ত ৰাজা চেতন হৰিল ।

ৰথ খান বাহুৰায়া অন্তৰ কৰিল ॥১২০

ৰাখিয়া থাকিল নিয়া লঙ্কাৰ কোলত ।

সন্ধুকি ৰাৱণে পাইলা চেতন গাৱত ॥১২১

হাওঁৰে সাৰথি তই কিসক ডৰিলে ।

মই নবোলন্তে কেনে ৰথ বাহুৰাইলে ॥১২২

ঘোৰ সংগ্ৰামৰ হন্তে অন্তৰাইলে কিক ।

আমাক কৰিলে লঘু তুলাত অধিক ॥১২৩

তিনিয়ো ভুবনে জানে পৌৰুষ আমাৰ ।

সবে নষ্ট কৰিলে বিপুল যশ ভাৰ ॥১২৪

কুখ্যাতি চলিল মোৰ দেশ দেশান্তৰে ।

ৰাৱণ বিমুখে পলাই শত্ৰুকেসে ডৰে ॥১২৫

ৰিপু যাৱে নাসঙ্গে মোহোৰ বোল শুন ।

সুমৰস যদ্যপি মোহোৰ যত গুণ ॥১২৬

পৌৰুষ ৰাখিয়া মোৰ কুযশ গুচাওঁ ।

সমৰ ভূমিক লাগি ৰথ বাহুৰাও ॥১২৭

ৰাৱণক সম্বুধি সাৰথি বোলে বাক ।

কি কাৰণে প্ৰভুদেৱ গৰ্জ্জস আমাক ॥১২৮

ৰামশৰে তোমাৰ শৰীৰ অশকত ।

শুনিয়ো যি কাৰণে বাহুৰাইলো ৰথ ॥১২৯

শ্ৰান্ত ভৈলা প্ৰভুদেৱ ঘামিলেক গাৱ ।

মূৰ্চ্ছাগতে দেখিলোহোঁ আকুল স্বভাৱ ॥১৩০

ধনুৰ টঙ্কাৰ নাহি খসি পৰে বাণ ।

মই বোলোঁ ৰাজা অন্তৰীক্ষ ভৈলা প্ৰাণ ॥১৩১

ৰামৰ বিশাল যমদূত সম শৰে ।

চাৰি ঘোড়া হেঁসনী পাৰই নিৰন্তৰে ॥১৩২

চিন্তিলোহোঁ হিত তুমি খানিক জিৰাহাঁ ।

সম্মুখে ডাকিবোঁ ৰথ যুজিবাক যাহা ॥১৩৩

ৰাজা বোলে সাৰথি তেবেতো ভাল মন ।

হৰিষে হাতৰ কাঢ়ি দিলেক কঙ্কন ॥১৩৪

সাৰ্থক সাৰথি তই শুন মোৰ বাক ।

সমৰ ভূমিক লাগি ঝাণ্টে ৰথ ডাক ॥১৩৫

ডাকিলা সাৰথি ৰথ ৰাৱণৰ বোলে ।

পাৱৰ সন্ধানে সবে পৃথিবী হিন্দোলে ॥১৩৬

ৰাম দেখি বুলিলন্ত শুনিয়ো মাতলি ।

পৰবৰ্ত্তি ৰাৱণ আসয় ৰণস্থলী ॥১৩৭

গৰ্জ্জন কৰয় যেন কাল মেঘ খণ্ড ।

শৰ বৰিষন্তে আসে ৰাৱণ প্ৰচণ্ড ॥১৩৮

দুৰ্ব্বাৰ বায়ুয়ে যেন উৰুৱাইবোঁ তাক ।

ইন্দ্ৰৰ সাৰথি অৱহিতে ৰথ ডাক ॥১৩৯

সুৰাসুৰ মুনিগণ সবাত বিদিত ।

ইন্দ্ৰৰ সাৰথি তুমি অতি সুশিক্ষিত ॥১৪০

চাটুতা বচন কিছো বুলিতে নলাগে ।

তুমি সখা ভৈলা মোৰে কৰ্ম্ম ভাগে ॥১৪১

ৰাঘৱৰ বচনে সাৰথি ভৈলা তুষ্ট ।

ডাকিবে লাগিলা চাৰি ঘোড়া হৃষ্ট পুষ্ট ॥১৪২

শীঘ্ৰে ৰথ ডাকিলেক ডাহিণক বুলি ।

লঙ্কেশ্বৰে দেখিলেক ৰথ চক্ৰ ধূলি ॥১৪৩

মহাকোপে দশগ্ৰীৱে অসংখ্যাত শৰে ।

ৰামৰ ৰথক ঢাকিলেক নিৰন্তৰে ॥১৪৪

থাক দশৰথ সুত লৈবোহোঁ পৰাণ ।

মাতলিক হানিলেক অসংখ্যাত বাণ ॥১৪৫

ৰাঘৱে তুলিয়া লৈলা বাসৱৰ চাপ ।

শস্ত্ৰ সব হানন্ত সাক্ষাতে যেন সাপ ॥১৪৬

ৰাৱণে দেখন্ত শৰ আসে জাকে জাক ।

আপনাৰ শৰে চূৰ্ণ কৰিলন্ত তাক ॥১৪৭

দুয়ো দুইহান্তক শৰ কৰে অপৰ্য্যন্ত ।

চৌতিশ অস্ত্ৰক সবে দুইহান্ত জানন্ত ॥১৪৮

নিসন্ধি কৰিয়া শৰে ঢাকিলা আকাশ ।

অস্ত্ৰে কেহোঁ দুইৰো আৰে নলক্ষিল পাশ ॥১৪৯

দুয়ো বীৰে শৰক ক্ষেপন্ত অসংখ্যাত ।

দুইহান্তৰো শৰ দুয়ো কৰন্ত নিপাত ॥১৫০

এতহন্তে মিলিলা বিষম উতপাত ।

দিবসতে সন্ধ্যা আসি মিলিল লঙ্কাত ॥১৫১

ওৰ পুষ্পবৰ্ণ ভৈলা সব লঙ্কাখান ।

ৰাৱণৰ মাথে তেজ বৰিষণ টান ॥১৫২

ৰাৱণৰ উপৰে মণ্ডলি কৰে কাক ।

দক্ষিণ দিশত গৃধ্ৰ ভ্ৰমে জাকে জাক ॥১৫৩

দশগ্ৰীৱ ৰাজাৰ আগত ভূমিকম্প ।

জোটা জোটা কৰি কাকে মাথে দিলা জাম্প ॥১৫৪

নিৰ্ঘাত পৰিয়া গৈলা ৰথৰ উপৰে ।

বায়ু বহে সম্মুখে ধূলায়ে মুখ ভৰে ॥১৫৫

ৰাৱণ নৃপতি থাকিলেক শৰ যুৰি ।

হানিতে নপাৰে শৰ ধনুত আজুৰি ॥১৫৬

কাক কঙ্ক শকুন সম্মুৰে চায়া ৰৰে ।

জোণ্টাজোণ্টি কৰি গৈয়া কতো আগে পৰে ॥১৫৭

বিমঙ্গল অনেক মিলিলা উতপাত ।

দশগ্ৰীৱ ৰাজাৰ কটাক্ষ নাহি তাত ॥১৫৮

চাৰিয়ো ঘোড়াৰ নয়নৰ নীৰ বহে ।

অনেক অদ্ভুত বিমঙ্গল কথা কহে ॥১৫৯

মুখ চাই ফেৰুৱায়ে নাদয় হৰিষে ।

ৰাৱণৰ মৰণ জানিয়া দশোদিশে ॥১৬০

ৰামৰ পাশত সুমঙ্গল কথা কহে ।

সুৰভি শীতল অনুকূলে বায়ু বহে ॥১৬১

দক্ষিণ নয়ন হাত পাৱ কৰ্ণ স্কন্দে ।

সমৰত জয় হেতু মিলিলা আনন্দে ॥১৬২

ৰাম ৰাৱণৰ হেন অদ্ভুত সংগ্ৰাম ।

যেন হৰি হিৰণ্যাক্ষে সমৰ উপাম ॥১৬৩

আৱৰ উপাম নাহি ত্ৰৈলোক্য ভিতৰে ।

মহা ঘোৰ যুদ্ধ ভৈলা ৰাম ৰাৱণৰে ॥১৬৪

যত বল আছয় দুইহানো শৰীৰত ।

যত অস্ত্ৰ জানে দুয়ো হানন্ত ৰণত ॥১৬৫

ৰাঘৱে যুজয় জানি জিনিবোঁ ৰাৱণ ।

ৰাৱণে যুজয় জানি আপন মৰণ ॥১৬৬

মহাবীৰ ৰাৱণ দুৰ্জ্জয় ধনুৰ্দ্ধৰ ।

ৰামৰ ধ্বজক লাগি প্ৰহাৰিল শৰ ॥১৬৭

শৰ আসে দেখি ৰামে মন্ত্ৰক পঢ়িল ।

ধ্বজক নপায়া শৰ পাতালে পশিল ॥১৬৮

ৰাৱণৰ শৰ যেবে নিষ্প্ৰভতা ভৈল ।

ৰামে যমদণ্ড সম শৰ খুলি লৈল ॥১৬৯

ৰাৱণৰ ধ্বজক হানিলা মহাবলে ।

আকাশত অগনিৰ কনিকা নিকলে ॥১৭০

আকাশত দেৱগণে আছয় দেখিয়া ।

ৰাঘৱৰ শৰে ধ্বজ পেলাইল ছেদিয়া ॥১৭১

ভূমিত পৰিলা ধ্বজ হুয়া খণ্ড খণ্ড ।

আকাশত হৰিষ মিলিলা বাদ্যভণ্ড ॥১৭২

দেখিলেক লঙ্কেশ্বৰে শৰ চূৰ্ণ ভৈল ।

তুলাত অগনি যেন কোপ জ্বলি গৈল ॥১৭৩

বৰিষিতে লাগিল অনেক শত শৰে ।

চাৰি ঘোড়া ৰথৰ বিন্ধিলা নিৰন্তৰে ॥১৭৪

ইন্দ্ৰৰ ঘোটক ৰাৱণৰ শৰ জালে ।

ৰৌদ্ৰ পায়া হালে যেন শ্ৰীফলৰ ডালে ॥১৭৫

আতি তেজ বলে বৰ দীপিতি কৰয় ।

ৰাৱণ ৰাজাৰ দেখি মনত বিস্ময় ॥১৭৬

ৰামৰ ঘোড়াৰ যেবে কটাক্ষ নভৈল ।

আথাকে ৰাৱণে শৰ বৰষিবে লৈল ॥১৭৭

গদা পৰিঘেক হানে শকতি তোমাৰ ।

গিৰিশৃঙ্গ বৃক্ষ শিলে হানে নিৰন্তৰ ॥১৭৮

শূল শকতিক হানে ত্ৰিকণ্টিক খুব ।

অৰ্দ্ধচন্দ্ৰ শতঘ্নি যে শৰশু প্ৰচুৰ ॥১৭৯

অঙ্কুশ বেলশ মুখ ভল্ল কনিয়ালে ।

মায়াবলে ৰাৱণে হানয় ভিণ্ডিপালে ॥১৮০

ৰাৱণৰ শৰে ছাইলা সকল আকাশ ।

ৰামৰ ৰথৰ কিছু নলঙ্ঘিলা পাশ ॥১৮১

বানৰ যে ভালুক সেনাত গৈয়া পৰি ।

ৰাৱণৰ শৰে অসংখ্যাত যাই মৰি ॥১৮২

ৰামৰ শৰীৰ যেবে নুছুইলেক শৰে ।

সহস্ৰ সংখ্যাত শৰ লঙ্কেশ্বৰে মাৰে ॥১৮৩

কতো সাৰথিত পৰে কতোহোঁ ৰথত ।

শতাধিক ফুটিলা ৰামৰ শৰীৰত ॥১৮৪

শৰৰ প্ৰহাৰে ৰাম বৰ কোপে ধাইল ।

কৌটি সংখ্যা শৰ হানি ৰাৱণক ছাইল ॥১৮৫

দুইহানৰ শৰ আকাশতে একে ঠাৱ ।

আউৰ আউৰে নিৰন্তৰে খিছাখিছি গাৱ ॥১৮৬

ৰাক্ষসৰ সৈন্য আৰ বানৰৰ বলে ।

কৰে অস্ত্ৰ শিলা ধৰি থাকিলা সকলে ॥১৮৭

তবধে থাকিলা দুইৰ সমৰ আকলি ।

আৰ লৈয়া নাচে যেন চিত্ৰৰ পুতলী ॥১৮৮

ইকূলে সিকূলে নাহি বায়ুৰ সঞ্চাৰ ।

নেদেখি সূৰ্য্যৰ ৰশ্মি ভৈলা অন্ধকাৰ ॥১৮৯

দুইহান্তৰ শৰ চয় লঙ্ঘিলা আকাশ ।

অধে উৰ্দ্ধে দিশাদিশে নাহিকে প্ৰকাশ ॥১৯০

ৰাম ৰাৱণৰ ভৈলা তুম্বুল আম্ফাল ।

প্ৰলয়ৰ মেঘ যেন দুইহান ঘঞ্চাল ॥১৯১

দুইহন্তে পৰিঘ গদা হানে নিৰন্তৰ ।

অস্ত্ৰৰ প্ৰতাপে ঢউ সপত সাগৰ ॥১৯২

পাতাল পুৰত কম্পি গৈলা সবে সৰ্প ।

দৈত্য দানৱৰ হৰিলেক বল দৰ্প ॥১৯৩

সপ্তদীপা পৃথিবী কৰয় টল বল ।

সাগৰত ঢউ ভৈলা পৰ্ব্বত সচ্ছল ॥১৯৪

নিষ্প্ৰভ ভৈলন্ত তাৰা শশী দিনকৰ ।

হূলস্থূল লাগি গৈলা সকল লোকৰ ॥১৯৫

ধৰ্ম্ম ধৰ্ম্ম সুমৰন্ত যত ঋষিগণ ।

ৰামৰ কল্যাণ হৌক মৰোক ৰাৱণ ॥১৯৬

ঘোড়ে ঘোড়ে লাগি গৈলা কামোৰা কামোৰি ।

পতকা পতকা লাগিলেক জৰাজৰি ॥১৯৭

দুয়ো ৰথে গৈয়া লাগিলেক ঠেকাঠেকি ।

পুনৰোপি দুই বীৰ গৈলেক হুসকি ॥১৯৮

ৰাঘৱে হানিলা আঠ গোট দিব্য শৰ ।

চাৰি ঘোড়া ৰথৰ ফুটিলা নিৰন্তৰ ॥১৯৯

কতো দূৰ হুসকিয়া গৈলা পাছ ভৰি ।

সাৰথি ডাকিলা ৰথ ধাইল দৰ দৰি ॥২০০

ক্ৰোধিলেক ৰাৱণ সাক্ষাতে যমদূত ।

ৰামৰ শৰীৰে শৰ তাৰিলে বহুত ॥২০১

কুশৰ যে কণ্টক দিবাৰ নাহি ঠাৱ ।

জালৰ সৰঙ্গা যেন ভৈলা সৰ্ব্ব গাৱ ॥২০২

তিনিলোক কম্পয় ৰামৰ পয়োভৰে ।

উলট পালট জল সপত সাগৰে ॥২০৩

ঈশ্বৰ সমান কোন আছে ত্ৰিজগতে ।

তথাপি কৰন্ত লীলা মনুষ্যৰ মতে ॥২০৪

দেৱাসুৰ ভঙ্গ ভৈলা ৰোমাঞ্চিত গাৱ ।

ত্ৰৈলোক্য তবধ ভৈলা নবহয় বাৱ ॥২০৫

পাতালত কম্পি কম্পি গৈলা নাগগণ ।

শান্তি স্বস্তয়ন কৰে দেৱ ঋষিগণ ॥২০৬

ৰাঘৱে ধনুত যুৰি খুৰপতি বাণ ।

ৰাৱণৰ শিৰ লক্ষি কৰিলা সন্ধান ॥২০৭

দেৱগণে চাহি আছে মন কৰি থিৰ ।

কুণ্ডলে মণ্ডিত কাটিলেক দশ শিৰ ॥২০৮

শিৰ চিণ্ডি পৰিলেক শৰীৰৰ হন্তে ।

আউৰ মাথা উঠিলা ৰামক গৰজন্তে ॥২০৯

ৰাঘৱে কাটিলা তাকো খুৰপতি শৰে ।

আউৰ মাথা উঠিয়া ৰামক শৰ কৰে ॥২১০

ত্ৰৈলোক্যৰ নাথ ৰাম বলে নঘাটন্ত ।

যেখানে উপজে মাথা তখনে কাটন্ত ॥২১১

সব লোকে চাহিয়া আছয় অসদৃশ ।

কাটিলে উপজে মাথা তাহাৰ সদৃশ ॥২১২

পুনৰপি পুনৰপি শিৰ হোৱে তাৰ ।

কাটিলন্ত ৰামে অষ্টাধিক শত বাৰ ॥২১৩

বিস্ময়ে গুণন্ত ৰাম ইটো কি কাৰণ ।

মাথা কাটিলেয়ো দেখোঁ নমৰে ৰাৱণ ॥২১৪

বিৰাধ খৰক মাৰিলোহোঁ এহি বাণে ।

ত্ৰিশিৰাৰ শিৰ ছেদি নিলোঁ যম থানে ॥২১৫

কুম্ভকৰ্ণ বীৰক পঠাইলো যম দিশ ।

ৰাৱণক পায়া শৰ ভৈলেক নিৰ্ব্বিষ ॥২১৬

দশগ্ৰীৱ ৰাজা যুজে পৰম হৰিষে ।

ৰাঘৱক বেঢ়ি ঘোৰ মূষল বৰিষে ॥২১৭

শ্ৰীৰঘু নন্দন ৰাম সমৰে কুশল ।

ভল্ল হানি চূৰ্ণ কৈলা তাহাৰ মূষল ॥২১৮

সাত দিন সাত ৰাত্ৰি যুদ্ধ নিৰন্তৰ ।

খানিকো বিশ্ৰাম নাহি ৰাম ৰাৱণৰ ॥২১৯

খনো পৃথিবীত মুজে খনো আকাশত ।

দুৰ্ঘোৰ সমৰ কতো গিৰি শিখৰত ॥২২০

একোমতে ৰাৱণক বধন নযায় ।

মাতলি বোলন্ত দেৱ শুনিয়ো উপায় ॥২২১

ৰাৱণ অবধ্য ভৈলা পিতামহ বৰে ।

ইহাক মাৰিয়ো শীঘ্ৰ ব্ৰহ্মদত্ত শৰে ॥২২২

মাতলিৰ বাণী শুনি ৰামে গুণি পাইল ।

ব্ৰহ্ম অস্ত্ৰ আনি ৰামে গুণত চড়াইল ॥২২৩

শৰৰ অনেক গুণ অগস্তি কহিল ।

ৰাৱণ বধক প্ৰতি ৰাঘৱক দিল ॥২২৪

ধনুত যুৰিয়া ৰামে বুলিলা বচন ।

কহিয়ো মাতলি দশগ্ৰীৱৰ কাৰণ ॥২২৫

কি কাৰণে তাৰ মুণ্ড হৱে উতপতি ।

ৰামৰ বচন শুনি মাতলি বদতি ॥২২৬

পূৰ্ব্বে লঙ্কেশ্বৰে হৰক আৰাধিল ।

নৱ গোটা শিৰ কাটি হৰক তুষিল ॥২২৭

নৱ গোটা শিৰে ঘৃত দিয়া অগনিত ।

আৰো শিৰ গোট আছে ছেদিত বাঞ্ছিত ॥২২৮

দক্ষিণ হাতত শ্ৰুব বামে ধৰি শিৰ ।

কাটি যজ্ঞ কৰিবাক চাহে মহাবীৰ ॥২২৯

দশমুণ্ডে ঘাৱ দবে চাহে লঙ্কেশ্বৰ ।

নকাট বুলিয়া খৰ্বে ঘৰিয়া শঙ্কৰ ॥২৩০

মাথা কাটিবাক নেদিলন্ত দেৱ হৰ ।

বোলন্ত সাহসী আৰ নাহি তোত পৰ ॥২৩১

তোহোৰ সাহসে তুষ্ট ভৈলোঁ লঙ্কেশ্বৰ ।

বৰ লও তোহোৰ বাঞ্ছিত দিবোঁ বৰ ॥২৩২

ৰাৱণে বোলয় প্ৰভু যদি দিবা বৰ ।

দৱগণ দানৱ জিনিবোঁ পুৰন্দৰ ॥২৩৩

সুৰাসুৰ গণ আনোঁ যত নাগ লোক ।

তাসম্বাৰ হাতে মোৰ মৰণ নহৌক ॥২৩৪

তুষ্ট হুইয়া এহি বৰ দিলা মহেশ্বৰে ।

দেৱ দানৱক তই জিনিবি সমৰে ॥২৩৫

যদ্যপি সমৰে তোক জিনিবাক পাৰে ।

তথাপি মস্তক তোৰ হৈব বাৰে বাৰে ॥২৩৬

হেন মত বৰ লৈলা ৰাৱণে পূৰ্ব্বত ।

স্বৰূপ কহিলোঁ দেৱ তোমাৰ আগত ॥২৩৭

ব্ৰহ্মঅস্ত্ৰ ধৰি প্ৰভু বধিয়ো ৰাৱণ ।

হেনমতে সাৰথি কৰাইলা সুমৰণ ॥২৩৮

ব্ৰহ্মঅস্ত্ৰ মাৰিয়োক জগত ঈশ্বৰ ।

এহি শৰে মাৰিয়া যাইবেক নিশাচৰ ॥২৩৯

অস্ত্ৰৰ শৰীৰ গোট দেখি জ্যোতিৰ্ম্ময় ।

পুঙ্খত বায়ুক দেখি মুখে সূৰ্য্যময় ॥২৪০

মেৰু মন্দৰৰ সম গুৰুতৰ শৰ ।

প্ৰতি পদে থিত দেৱ সপত সাগৰ ॥২৪১

কুবেৰ বৰুণ বায়ু যমান্তক কালে ।

ব্ৰহ্মা মহেশ্বৰ হৰি দশ দিগপালে ॥২৪২

ত্ৰিদশ যে দেৱৰ শকতি তেজ বলে ।

ব্ৰহ্মায়ে স্ৰজিলা তাক অতি কৌতূহলে ॥২৪৩

প্ৰতিবন্ধে ছায়া আছে গৰুড়ৰ পাখি ।

প্ৰলয় কালৰ যেন অগণিক দেখি ॥২৪৪

বেদ মন্ত্ৰ আনি তাতে জপিলন্ত ৰামে ।

চাপতে যুৰিলা ৰাৱণৰ বধ কামে ॥২৪৫

ঋগ যজু সাম যে অথৰ্ব্ব বেদ স্মৰি ।

চাপিয়ো বেদৰ মন্ত্ৰে জপিলা মুৰাৰি ॥২৪৬

বহ্নিমুখ নাম তাৰ থৈলা প্ৰজাপতি ।

ৰাৱণ বধক প্ৰতি দিলন্ত অগস্তি ॥২৪৭

আকৰ্ণ পূৰিয়া প্ৰহাৰিলা ৰঘুনাথে ।

শীঘ্ৰ চলি ভৈলা শৰ মাৰুতৰ পথে ॥২৪৮

ভকৰ ভকৰ কৰি অগনি নিকলে ।

ধূম্ৰে ব্যাপিলেক সব ধৰণী মণ্ডলে ॥২৪৯

কম্পিল পৰ্ব্বত মেৰু সপত পাতাল ।

ত্ৰৈলোক্যে বোলন্ত ভৈল প্ৰলয়ৰ কালে ॥২৫০

ত্ৰিভুবনে চমক লাগিল হুলস্থূল ।

দৈত্য যে দানব যক্ষ সবাৰে আকুল ॥২৫১

বজ্ৰ্ৰ প্ৰহাৰে যেন গিৰিৰ কন্দৰ ।

ৰাৱণৰ হিয়া ফুটি বাজ ভৈলা শৰ ॥২৫২

শোণিতে তিন্তিলা দেহ প্ৰাণ গৈলা ছাৰি ।

সাগৰক গৈল শৰ পৃথিবী বিদাৰি ॥২৫৩

স্নান কৰি তেতিক্ষণে সাগৰ জলত ।

শুদ্ধ হৈয়া পশিলন্ত ৰামৰ তূণত ॥২৫৪

শঙ্কৰৰ অস্ত্ৰে যেন ত্ৰিপুৰ দহিয়া ।

মহেশ্বৰ তূণে পুনু থাকিলা পশিয়া ॥২৫৫

ৰাৱণ ৰাজাৰ যেবে ছাৰি গৈলা প্ৰাণ ।

হুসকিয়া হাতৰ পৰিলা ধনুখান ॥২৫৬

ৰথহন্তে ঢলিয়া পৰিলা লঙ্কানাথ ।

কলেৱৰে যুৰিলেক কুৰি শত হাত ॥২৫৭

দুই কুৰি শত হাত যুৰিলেক ৰথে ।

বানৰে খেদিয়া মাৰে ৰাক্ষস সমস্তে ॥২৫৮

কৌটি সংখ্যা ভালুকে খেদিয়া যাক পাৱে ।

মাথাত কামুৰি মৰমৰিয়া চবাৱে ॥২৫৯

অৱশেষ যত আছে নিশাচৰ বল ।

লঙ্কা নগৰত পশি কান্দয় সকল ॥২৬০

ৰাৱণ পৰিল শুনি সমস্ত নগৰী ।

হা হা কৈক গৈলে মোক নিমাখুতি কৰি ॥২৬১

কপিগণ সমস্তে কৰয় কৌতূহল ।

নাচয় গাৱয় হাস্য কৰে খলখল ॥২৬২

লাঞ্জ থিৰ কৰি কৰে লৱৰা লৱৰি ।

আৱৰে আৱৰে কতো কৰে চৱৰা চৱৰি ॥২৬৩

কতো নাচে কতো গাৱে কতো হাততালি ।

ভাবুকি পাৰিয়া কতো কৰয় ধেমালি ॥২৬৪

নাচে গীতে গগণ পূৰিলা সিংহনাদে ।

বন্ধু দৰশন হৈবো ৰামৰ প্ৰসাদে ॥২৬৫

ৰামৰ হাতত যেবে পৰিলা ৰাৱণ ।

হা ভাই বুলিয়া কান্দন্ত বিভীষণ ॥২৬৬

দাদা লঙ্কানাথ তিনি লোক চমৎকাৰ ।

কিসক মৰণ মই চিন্তিলো তোমাৰ ॥২৬৭

কোথা গৈলে পাওঁ লঙ্কেশ্বৰ হেন ভাই ।

কিনো ৰাজ্যসুখ মোৰ তোমাক মৰাই ॥২৬৮

কিনোতো পাপিষ্ঠ মই জাতিত ৰাক্ষস ।

জেষ্ঠক মৰাই কিনো লভিলোঁ কুযশ ॥২৬৯

শয্যাত শোৱয় যিটো নেত কামলিত ।

হেনয় শৰীৰ আছে কেবলে ভূমিত ॥২৭০

যাক সেৱা কৰি থাকে দেৱকন্যাগণে ।

হেনয় শৰীৰ খাইব শৃগাল শকুণে ॥২৭১

আমাৰ বচন তুমি দেখিলাহা তিতা ।

মাথাত কৰিয়া কিয় নসপিলা সীতা ॥২৭২

তাৰ ফলে ইষ্ট বন্ধু বান্ধৱ মৰাইলা ।

লঙ্কাক অনাথ কৰি প্ৰাণ হৰুৱাইলা ॥২৭৩

বিভীষণে কান্দয় ৰাজাৰ ধৰি গলে ।

ৰামে প্ৰবোধন্ত তাক নয়ন সজলে ॥২৭৪

নকান্দা নকান্দা বিভীষণ প্ৰাণ মিত্ৰ ।

হেনয় অধীৰ ছাৰ সংসাৰ চৰিত্ৰ ॥২৭৫

হাৰিয়া জিনয় কতো জিনিয়া হাৰয় ।

কহিত শুনিলা সৰ্ব্বকালে ভৈলা জয় ॥২৭৬

উপজি মৰয় কতো মৰি উপজয় ।

অথিৰ সংসাৰ আক জানা মহাশয় ॥২৭৭

বাহু বলে ৰাৱণে জিনিলা তিনি লোক ।

হেনয় বীৰক মিত্ৰ নকৰিবা শোক ॥২৭৮

সদগতি ভৈল হাতে পৰিলা আমাৰ ।

প্ৰেত কাৰ্য্য কৰিয়োক ৰাৱণ ৰাজাৰ ॥২৭৯

বিভীষণে বুলিলেক ৰামক সম্বুধি ।

ইসব কাৰ্য্যক প্ৰভু বোলা কিবা সুধি ॥২৮০

অধৰ্ম্ম চৰিত্ৰ ভৈলা জেষ্ঠৰ আমাৰ ।

প্ৰেত কাৰ্য্য ইহাৰ নলাগে সংস্কাৰ ॥২৮১

একে পৰদাৰা হৰণৰ মহাপাপ ।

আৰ সীতা শান্তি তুমি জগতৰ বাপ ॥২৮২

দেৱক ছেদিলা মহাবীৰ পাপীজন ।

দেৱাসুৰ নাগৰ আনিলা কন্যাগণ ॥২৮৩

শান্তী কন্যা হৰিলেক তাৰ ফল পাউক ।

অধোগামী হুয়া সিটো গলি খসি যাউক ॥২৮৪

ৰামে বিভীষণক দিলন্ত সমিধান ।

মৃতক জনক নকৰিবা হেন ঠান ॥২৮৫

সংস্কাৰ কৰিয়া মিত্ৰ তাৰ কাৰ্য্য সাধ ।

প্ৰাণান্তিক ভৈলে আৰ কিবা অপৰাধ ॥২৮৬

ৰামৰ বচনে সুস্থ ভৈলা বিভীষণ ।

মন্দোদৰী সমে বাজ ভৈলা কন্যাগণ ॥২৮৭

ৰাৱণৰ অঙ্গত ধৰিয়া নাৰীগণে ।

হা প্ৰভু বুলি কান্দে সজল নয়নে ॥২৮৮

হৰি হৰি আমাক কৰিলা কিনো বিধি ।

একেবাৰে ভৈলা সবে বিধৱাৰ সিধি ॥২৮৯

লঙ্কানাথ তুমি তিনিলোক চমৎকাৰ ।

কিমতে মৰণ প্ৰভু মিলিল তোমাৰ ॥২৯০

চৰণত পৰি কান্দে কতো কতো নাৰী ।

দশ নাৰী কান্দে দশ মুখে চুমা পাৰি ॥২৯১

হৃদয়ত পৰি কতো শোকাকুল ভাৱে ।

ৰাৱণৰ হাতে আপনাক সাবটাৱে ॥২৯২

কেশ আজোৰয় কতো চৱৰায়া মাথে ।

পৃথিবীত লোটালুটি কৌটি অসংখ্যাতে ॥২৯৩

দেৱাসুৰ সুন্দৰী কান্দয় বিদ্যাধৰী ।

গুণ সব বৰ্ণাই লজ্জাক পৰিহৰি ॥২৯৪

এতহন্তে ৰাৱণৰ প্ৰিয় পটেশ্বৰী ।

প্ৰাণত অধিক অতি প্ৰিয়া মন্দোদৰী ॥২৯৫

স্বামীক দেখিয়া ৰণ ভূমিত শয়ন ।

মহাশোকে মূৰ্চ্ছা গৈয়া পৰিল তখন ॥২৯৬

কতোক্ষণে পটেশ্বৰী চেতনক পায়া ।

আশেষ কান্দিলা নিজ সৌভাগ্য বৰ্ণায়া ॥২৯৭

টিকৰ যে সুস্বামী মোহোৰ নিজ নাহা ।

তুৱা পটেশ্বৰী মাতো মাথা তুলি চাহাঁ ॥২৯৮

নেতৰ আঞ্চোলে ৰাৱণৰ শৰীৰৰ ।

ধূলা মলছিয়া বোলে শুনা প্ৰাণেশ্বৰী ॥২৯৯

কিসক নমতা তুমি আমাক নিচিনি ।

বিকলতে মৰোঁ মই তুৱা সৌভাগিনী ॥৩০০

পূৰ্ব্ব ব্যৱহাৰে মোক কিসক নুবুলি ।

কিসক নাদৰা মোক কোলাত নাতুলি ॥৩০১

উঠা উঠা প্ৰভু তুমি মনে অৱগাই ।

প্ৰিয়া মন্দোদৰী যাহা কাহাত পেলাই ॥৩০২

সৰ্ব্বগুণ সম্পূৰ্ণী কামিনী কণ্ঠাহাৰ ।

কিমতে সহিবোঁ দুঃখ বিধৱাৰ ভাৰ ॥৩০৩

স্বৰ্গত থাকয় দেৱগণে ভয় মনে ।

পাতালত থাকয় যতেক নাগগণে ॥৩০৪

পৃথিবীৰ ৰাজগণে থাকে ভয় হন্তে ।

কেহোঁৱে নোৱাৰি মাৰে মনুষ্যৰ হাতে ॥৩০৫

তৈখানিয়ে জানোঁ ৰাম নহন্ত মানুষ ।

খৰ দুষনক উৰুৱাইলা যেন তুষ ॥৩০৬

অবধ্য ৰাক্ষস যত মেৰুৰ সমান ।

শ্ৰীৰামৰ হাতে ভৈলা খেৰ যে পতান ॥৩০৭

বালিৰ সদৃশ বীৰ নাহি ৰবিতলে ।

স্বামীত অধিক কৰি শত গুণ বলে ॥৩০৮

এক পাট শৰতে তাহাৰ ভৈলা অন্ত ।

এতেকে জানহোঁ ৰাম মানুষ নহন্ত ॥৩০৯

ইন্দ্ৰেসে মাৰিলা ছলে ৰামৰূপ ধৰি ।

অধৰ্ম্মে গ্ৰাহিলা পতিব্ৰতা নাৰী হৰি ॥৩১০

বিভীষণ দেৱৰে বুলিলা যত হিত ।

কৰ্ণপথে নগৈল মৰণ সন্নিহিত ॥৩১১

ইন্দ্ৰজিত পুত্ৰ মোৰ এৰি কৈক গৈলে ।

তোহোৰ পিতাৰ সমে একেথানে ভৈলে ॥৩১২

লঙ্কানাথে তোক দেখি তেজিবন্ত শোক ।

পিতা পুত্ৰে মিলি এবে সুমৰিয়ো মোক ॥৩১৩

শ্ৰীৰামে বোলন্ত বিভীষণ শুনিয়োক ।

মন্দোদৰী সমে নাৰীগণ পঠায়োক ॥৩১৪

যি ভৈল সি ভৈল কান্দিবাৰ কোন ফল ।

প্ৰেত কাৰ্য্য ৰাৱণৰ কৰিয়ো সকল ॥৩১৫

বিভীষণ ৰাঘৱৰ অনুমতি লৈয়া ।

বৃদ্ধ পাত্ৰ মন্ত্ৰীগণ আনিলা মতায়া ॥৩১৬

সংস্কাৰ কৰিতে সবাহাকে আদেশিল ।

নয়ন সজলে নাৰীলোক প্ৰবোধিল ॥৩১৭

মন্দোদৰী সহিতে যতেক পটেশ্বৰী ।

সবাক পঠাইলা পাছে আশ্বাসক কৰি ॥৩১৮

বিহিলা সকলে যত লাগয় তহিত ।

বিনয় প্ৰকাৰে গৈলা ৰামৰ সন্নিত ॥৩১৯

ৰাঘৱে বোলন্ত শুন সেনাপতি নীল ।

হনুমন্ত জাম্বৱন্ত সুষেণ সুশীল ॥৩২০

অসংখ্যাত সেনা চলিয়োক চতুৰ্ভিতা ।

অবিলম্বে সাজি দিয়া ৰাৱণৰ চিতা ॥৩২১

দিশাদিশ গৈলা সবে ৰামসেনাগণ ।

আগৰ চন্দনে নিৰ্ম্মিলন্ত চিতা খন ॥৩২২

বহুদূৰ যুৰিলেক বহল বিস্তৰ ।

উচ্ছ্ৰিত ভৈলেক যেন পৰ্ব্বত শিখৰ ॥৩২৩

তাহাত তুলিল নিয়া ৰাৱণৰ কায় ।

ঠাৱে ঠাৱে অগনি লগাইলা সমুদায় ॥৩২৪

পাৱে দিলা কাটি উৰুত উৰুখল ।

মুখত থাপিলা সাত সাগৰৰ জল ॥৩২৫

ৰাজগুৰু ব্ৰাহ্মণৰ শৰীৰে নসহে ।

অগণিত ঘৃত দেন্ত আতি বৰ স্নেহে ॥৩২৬

ঘৃত মিশলায়া যেন পশু গোট হুণে ।

মুখাগ্নিক দিলন্ত কনিষ্ঠ বিভীষণে ॥৩২৭

আগৰ যে চন্দনে সুঘ্ৰাণ উথলিল ।

অগণিত ঘৃত নিয়া কলসে ঢালিল ॥৩২৮

বহু ঘৃত পায়া বহ্নি স্বৰ্গক লঙ্ঘিল ।

ৰাৱণৰ পৰি সৰ্ব্ব কাৰ্য্য সঙ্কলিল ॥৩২৯

ৰাঘৱে হৰিষ পাইলা ৰাৱণক মাৰি ।

দেৱতাৰ হৃদয়ৰ শৈল্যক উদ্ধাৰি ॥৩৩০

ৰামদেৱে ৰাৱণক মাৰিলা প্ৰৱন্ধে ।

ত্ৰিদশ দেৱৰ মন পূৰিলা আনন্দে ॥৩৩১

দেৱৰাজে দিবাৰ সন্নাহা থৈলা কাঢ়ি ।

চন্দ্ৰ যেন মুখ জ্বলে প্ৰয়াসক ছাৰি ॥৩৩২

বাসৱৰ সাৰথিক ৰাঘৱে মতাইল ।

প্ৰশংসা কৰিয়া বহু মান্যক বঢ়াইল ॥৩৩৩

সব সতকাৰ কৰি বুলিল উত্তৰ ।

দিব্য বিমানক নিয়া দিয়োক ইন্দ্ৰৰ ॥৩৩৪

যিমত সমৰ ভৈলা কহিয়ো আপনে ।

মাতলিয়ো প্ৰণামিলা ৰামৰ চৰণে ॥৩৩৫

ৰাঘৱৰ বচনক সাদৰে আকলি ।

ইন্দ্ৰৰ পাশক ৰথ নিলন্ত মাতলি ॥৩৩৬

সব কথা কহিলন্ত দেৱৰ সভাতে ।

ৰামে ৰাৱণক মাৰিলন্ত যেন মতে ॥৩৩৭

আনন্দ কৰন্ত ৰাম কাৰ্য্যক সঙ্কলি ।

সুগ্ৰীৱ সহিতে থাকিলন্ত গলাগলি ॥৩৩৮

সাৰ্থক মোহোৰ মিত্ৰ অতি সাধনৰ ।

যাহাৰ প্ৰসাদে ভৈলোঁ দুৰ্গতি নিস্তাৰ ॥৩৩৯

একেখানি আছে মোৰ মনোৰথ কায ।

প্ৰতিজ্ঞা সাফলি বিভীষণে দেওঁ ৰাজ ॥৩৪০

উপকাৰী মিত্ৰ মোৰ মহা বুদ্ধি পাত্ৰ ।

আমি যে নিমিত্ত তেহে জিনিলেক মাত্ৰ ॥৩৪১

ইহান প্ৰসাদে দুৰ্গতিত ভৈলোঁ পাৰ ।

ইন্দ্ৰজিত পৰিলা ভূমিৰ মহাভাৰ ॥৩৪২

ৰাৱণ মাৰিলো সিদ্ধি ভৈলা মোৰ কায ।

বিভীষণ মিত্ৰ তুমি লৈয়ো লঙ্কাৰাজ ॥৩৪৩

শুনা সভাসদ পদ মন কৰি থিৰ ।

ত্ৰৈলোক্যত অজয় ৰাৱণ মহাবীৰ ॥৩৪৪

সবন্ধু বান্ধৱ একে তিলে ভৈলা হত ।

ধন জন গজ বাজী নগৈলা লগত ॥৩৪৫

একেশ্বৰে চলি ৰাজা গৈলা যমলোক ।

অনিত্য সংসাৰে আক কেনে দেখিয়োক ॥৩৪৬

অন্তকালে ধনে জনে ত্যজয় সবাক ।

জানিয়া বিষয় সুখ এৰে সাধু জাক ॥৩৪৭

মাধৱৰ পাদপদ্ম স্মৰন্ত সদাই ।

যাহাৰ প্ৰসাদে মুকুতিৰ পদ পাই ॥৩৪৮

ইটো ৰামায়ণ যিটো জনে শুনে ভণে ।

অল্পতে ভকতি বাঢ়ে ৰামৰ চৰণে ॥৩৪৯

সংসাৰৰ তাপ সিটো হোৱে উপশম ।

পাতেক ছাৰোক ডাকি বোলাঁ ৰাম ৰাম ॥৩৫০