স্বয়ম্বৰত যুদ্ধ

ৱিকিউৎসৰ পৰা
Jump to navigation Jump to search
সপ্তকাণ্ড ৰামায়ণ
লেখক মাধৱ কন্দলী, শংকৰদেৱ, মাধৱদেৱ
ৰামায়ণ বৃত্তান্ত
  1. আদিকাণ্ড - প্ৰথম অধ্যায়
  2. ৰামায়ণ বৃত্তান্ত - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২
  3. ৰাক্ষসৰ কথা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৯
  4. সূৰ্যবংশৰ বিৱৰণ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১০
  5. দশৰথৰ বিবাহ - কৌশল্যা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১২
  6. দশৰথৰ বিবাহ - কৈকেয়ী - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১২
  7. দশৰথৰ বিবাহ - সুমিত্ৰা আৰু অন্যান্য ৰাণী - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৫
  8. শনিৰ দৃষ্টি - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৭
  9. শনিৰ বৰ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২০
  10. সিন্ধু মুনি বধ আৰু অভিশাপ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২২
  11. দশৰথৰ বৰ : কৈকেয়ীক - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৬
  12. অপুত্ৰক দশৰথৰ চিন্তা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৭
  13. ঋষ্যশৃঙ্গৰ কাহিনী - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৮
  14. ঋষ্যশৃঙ্গৰ উপস্থিতিত যজ্ঞ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩২
  15. দশৰথৰ গৃহত নাৰায়ণৰ অংশৰ স্থিত - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩৪
  16. পায়স ভক্ষণ আৰু সন্তান জন্ম - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪০
  17. জনকৰ ঘৰত সীতাৰ জন্ম - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪৬
  18. গুহক চণ্ডাল - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪৭
  19. ৰাক্ষস বধৰ উদ্দেশ্যে ৰাম - লক্ষণৰ আনয়ন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৫০
  20. ৰাম - লক্ষণ আৰু বিশ্বামিত্ৰ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৫২
  21. তাৰকা ৰাক্ষসীক বধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৫৪
  22. মাৰীচ বধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৫৬
  23. সীতা স্বয়ম্বৰলৈ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৫৮
  24. কান্যকুজ্বৰ বিৱৰণ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৬৩
  25. উনপঞ্চাশত বায়ুৰ উত্পত্তি - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৬৪
  26. অহল্যাৰ শাপ - মুক্তি - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৬৫
  27. ৰামৰ হৰধনু ভঙ্গ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৭০
  28. স্বয়ম্বৰত যুদ্ধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৭৫
  29. দশৰথক আনিবলৈ কটকী প্ৰেৰণ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৮০
  30. চাৰি ভাইৰ বিবাহ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৮২
  31. ৰাম - পৰশুৰাম সংঘৰ্ষ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৮৫
  32. ৰামচন্দ্ৰৰ অযোধ্যালৈ আগমন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৯২
  33. ৰামচন্দ্ৰক যুৱৰাজ পতাৰ প্ৰস্তাৱ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৯৩
  34. ৰামচন্দ্ৰৰ অভিষেকৰ আয়োজন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৯৪
  35. মন্থৰাৰ কুমন্ত্ৰণা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৯৬
  36. কৈকেয়ীয়ে বৰ বিচাৰে - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৯৭
  37. দশৰথৰ মনত দুখ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৯০২
  38. কৈকেয়ীয়ে ৰামক বৰৰ কথা কয় - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১০৪
  39. ৰাম বনলৈ যাবলৈ ওলায় - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১০৪
  40. লক্ষণৰ ক্ৰোধ আৰু ৰামৰ প্ৰবোধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১০৬
  41. বনবাসৰ কথা সীতাক জনায় - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১১০
  42. লক্ষণো বনলৈ ওলায় - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১১৪
  43. ৰামচন্দ্ৰৰ বিদায় - প্ৰাৰ্থনা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১১৫
  44. ৰামচন্দ্ৰৰ বাকলি বস্ত্ৰ পৰিধাণ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১১৭
  45. ৰাম - লক্ষণ - সীতাৰ বনবাস গমন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১১৯
  46. ৰামচন্দ্ৰই প্ৰজাক শান্ত্বনা দিয়ে - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১২২
  47. ৰামচন্দ্ৰ - গুহক সাক্ষাত্ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১২৩
  48. মন্ত্ৰী সুনম্তক বিদায় - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১২৪
  49. ভৰদ্বাজ মুনিৰ আশ্ৰমত প্ৰৱেশ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১২৫
  50. দশৰথৰ মৃত্যু -গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৩১
  51. ৰাণীসকলৰ বিলাপ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৩৩
  52. কৌশল্যাই কৈকেয়ীক ভৰ্ত্সনা কৰে - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৩৪
  53. ভৰতক মতাই আনে - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৩৫
  54. ভৰতৰ খং - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৩৭
  55. কুঁজীৰ বিলাই - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৩৯
  56. কৌশল্যা আৰু ভৰতৰ কথা-বতৰা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৪০
  57. দশৰথ ৰজাৰ প্ৰেতকাৰ্য্য - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৪১
  58. ৰামক মাতি আনিবলৈ দিহা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৪৩
  59. ৰামক বিচাৰি ভৰতৰ যাত্ৰা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৪৪
  60. ভৰত-গুহৰ মিলন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৪৬
  61. গুহকৰ সাহায্য দান - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৪৯
  62. ভৰদ্বাজ মুনিৰ অতিথি সত্কাৰ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৫০
  63. চিত্ৰকূটত ৰাম - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৫১
  64. ভৰতে ৰামক লগ পায় - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৫৩
  65. দশৰথৰ মৃত্যুৰ বাতৰিত শোক-প্ৰকাশ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৫৩
  66. ৰামৰ পিণ্ড দান - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৫৫
  67. ঋষি আৰু মাতৃসকলৰ লগত ৰামৰ সাক্ষাত্ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৫৫
  68. ৰামৰ খৰম লৈ ভৰতৰ প্ৰত্যাগমন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৫৭
  69. সিংহাসনত খৰম স্থাপন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৫৮
  70. অৰণ্যকাণ্ড
  71. অত্ৰি ঋষিৰ আশ্ৰমত ৰাম সীতা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৬৯
  72. দণ্ডকাৰণ্যত ৰামৰ প্ৰৱেশ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৬৪
  73. ৰামচন্দ্ৰ - সীতাৰ কথোপকথন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৬৭
  74. ৰামৰ আগত মাণ্ডকৰ্ণি মুনিৰ বৃত্তান্ত - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৬৯
  75. অগস্ত্য মুনিৰ আশ্ৰমত প্ৰৱেশ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৬৯
  76. জটায়ুৰ লগত সাক্ষাত্ আৰু শূৰ্পনখাৰ নাক - কাণ ছেদন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৭১
  77. ৰাক্ষসৰ লগত যুদ্ধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৭৫
  78. খৰ দুষণ বধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৭৬
  79. মাৰীচৰ মৃগৰূপ ধাৰণ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৮৭
  80. ৰাৱণৰ তপস্বী বেশ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৮৭
  81. সীতাৰ আগত ৰাৱণৰ আত্ম পৰিচয় - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৯১
  82. ৰাৱণৰ গৰ্ব - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৯৪
  83. ৰাৱণে সীতাক হৰণ কৰে - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৯৫
  84. ৰামক মাৰিবলৈ ৰাক্ষস নিয়োগ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৯৮
  85. সীতাই ৰাৱণক অভিশাপ দিয়ে - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৯৯
  86. সীতাই ৰাৱণক ৰ্ভতসনা কৰে - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২০০
  87. সীতাক বিচাৰি নেপাই ৰামৰ আক্ষেপ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২০২
  88. জটায়ুৱে সীতাৰ বাতৰি দিয়ে - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২০৩
  89. কৱদ্ধৰ লগত সাক্ষাত্ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২০৫
  90. চম্পা সৰোবৰত ৰাম-লক্ষণ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২০৬
  91. কিষ্কিন্ধ্যাকাণ্ড
  92. ৰামৰ লগত সুগ্ৰীৱৰ মিত্ৰতা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২০৯
  93. ৰামৰ আগত সীতাৰ অলঙ্কাৰ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২১০
  94. বালী বধৰ আয়োজন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২১০
  95. বালী - সুগ্ৰীৱৰ যুদ্ধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২১৪
  96. ৰামে বালীক বধ কৰে - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২১৮
  97. বালীয়ে ৰামক তিৰস্কাৰ কৰে - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২২১
  98. বালীৰ ভাৰ্য্যা তাৰাৰ বিলাপ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২২৩
  99. তাৰাৰ অভিশাপ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২২৪
  100. সুগ্ৰীৱৰ অভিষেক - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২২৭
  101. সুগ্ৰীৱৰ প্ৰতি ৰামৰ সন্দেহ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২২৮
  102. সুগ্ৰীৱৰ সৈন্য সংগ্ৰহ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৩২
  103. সসৈন্যে সুগ্ৰীৱ উপস্থিত - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৩৩
  104. বালীপুত্ৰ অঙ্গদৰ দ্ধাৰা ৰাক্ষস বধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৩৬
  105. বানৰ সৈন্যৰ স্বয়ংপ্ৰভা সাক্ষাত্ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৩৭
  106. বানৰ সৈন্যৰ সমাবেশ : সাগৰ দৰ্শন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৩৮
  107. জটায়ুৰ মৃত্যুত সম্পাতিৰ শোক - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৪১
  108. সুপাৰ্শ্বই ৰাৱণ আৰু সীতাক দেখে - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৪৩
  109. সুন্দৰাকাণ্ড
  110. সাগৰৰ পাৰত বানৰ সৈন্যৰ মন্ত্ৰণা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৪৬
  111. হনুমন্তৰ পৰিচয় - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৪৭
  112. হনুমন্তৰ লঙ্কা যাত্ৰা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৪৯
  113. লঙ্কাৰ বিৱৰণ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৫১
  114. হনুমন্তই সীতাক বিচাৰি পায় - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ১৫৬
  115. ৰাৱণৰ কক্ষত সীতা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৫৮
  116. সীতা আৰু হনুমন্তৰ কথোপকথন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৬৩
  117. হনুমন্ত আৰু ৰাক্ষসৰ যুদ্ধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৬৯
  118. হনুমন্ত আৰু জম্বুমালীৰ যুদ্ধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৭০
  119. হনুমন্ত আৰু বিৰুপাক্ষৰ যুদ্ধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৭১
  120. হনুমন্ত আৰু অক্ষকুমাৰৰ যুদ্ধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৭২
  121. ইন্দ্ৰজিত আৰু হনুমন্তৰ যুদ্ধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৭৩
  122. হনুমন্তৰ নেজত জুই আৰু লঙ্কা দাহ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৭৭
  123. হনুমন্তৰ প্ৰত্যাগমন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৮০
  124. বানৰ সৈন্যই মধুফল খায় - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৮৪
  125. হনুমন্তই ৰামক সীতাৰ বাতৰি দিয়ে - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৮৫
  126. ৰাম-লক্ষণৰ লঙ্কা যাত্ৰা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৮৭
  127. ৰাৱণক বিভীষণৰ সজ উপদেশ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৮৯
  128. ৰাৱণৰ কুমন্ত্ৰণা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৯০
  129. বিভীষণক ৰাৱণৰ পদাঘাত - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৯২
  130. লঙ্কাকাণ্ড
  131. ৰামৰ সৈন্যবল সম্পৰ্কে জানিবলৈ ৰাৱণৰ আগ্ৰহ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ২৯৮
  132. ৰাৱণৰ ছলনা আৰু সীতাৰ বেজাৰ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩০৩
  133. ৰাৱণক সজউপদেশ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩০৬
  134. সুবেল পৰ্বতত ৰাম-লক্ষণ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩০৮
  135. ৰাম-লক্ষণৰ নাগপাশ মোচন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩১২
  136. ধুম্ৰাক্ষৰ যুদ্ধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৬২১
  137. সেনাপতি ব্ৰজদ্ৰংষ্ট - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩২৩
  138. প্ৰহস্তৰ যুদ্ধযাত্ৰা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩২৫
  139. অনেক ৰাক্ষসৰ যুদ্ধ আৰু পতন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩২৭
  140. ৰাৱণৰ যুদ্ধ যাত্ৰা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩২৮
  141. লক্ষণৰ হাতত ৰাৱণৰ পৰাজয় - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩২৯
  142. কুম্ভকৰ্ণৰ যুদ্ধ - যাত্ৰা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩৩৫
  143. কুম্ভকৰ্ণৰ যুদ্ধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩৩৮
  144. ৰাম-লক্ষণৰ হাতত কুম্ভকৰ্ণৰ পতন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩৪৩
  145. অতিকায় ৰাক্ষসৰ যুদ্ধ আৰু পতন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩৪৬
  146. ইন্দ্ৰজিতৰ যুদ্ধ : ৰাম-লক্ষণ অচেতন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩৫১
  147. হনুমন্তই ঔষধ আনি জীৱন দান দিয়ে - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩৫৩
  148. বানৰ সৈন্যৰ আক্ৰমণ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩৫৪
  149. কুম্ভ নিকুম্ভৰ যুদ্ধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩৫৬
  150. ইন্দ্ৰজিতৰ পুনৰ যুদ্ধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩৫৯
  151. ৰামক বিভীষণৰ প্ৰবোধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩৬২
  152. ইন্দ্ৰজিত বধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩৬৫
  153. ৰাৱণৰ ক্ৰোধ আৰু সীতাক হত্যা কৰিবলৈ উদ্যত - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩৭৩
  154. লক্ষণৰ শক্তিশেল - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩৭৯
  155. হনুমন্তৰ গন্ধমাদন আনয়ন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩৮৫
  156. গন্ধমাদন পুনৰ থৈ আহে - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩৮৮
  157. ৰাম ৰাৱণৰ যুদ্ধ : ৰাৱণ বধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩৯০
  158. ৰামৰ আগত সীতাৰ উপস্থিতি - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৩৯৯
  159. সীতাৰ অগ্নি পৰীক্ষা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪০২
  160. ৰামৰ অযোধ্যালৈ যাত্ৰা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪০৭
  161. অযোধ্যাত ৰামৰ প্ৰৱেশ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪১০
  162. ৰামচন্দ্ৰৰ ৰাজ্যাভিষেক - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪১৬
  163. হনুমন্ত প্ৰভৃতিৰ অযোধ্যা ত্যাগ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪১৭
  164. উত্তৰা কাণ্ড
  165. সীতাৰ বনবাস - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪২০
  166. বাল্মীকিৰ আশ্ৰমত লৱ-কুশৰ জন্ম - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪২১
  167. ৰামৰ অশ্বমেধ যজ্ঞ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪২২
  168. লৱ-কুশৰ ৰামায়ণ কথন - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪২৭
  169. হনুমন্তৰ জন্ম পৰিচয় - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪৩৩
  170. লৱ-কুশৰ পৰিচয় - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪৩৬
  171. সীতাক আনিবলৈ হনুমন্তক প্ৰেৰণ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪৩৭
  172. ৰামৰ ৰাজসভাত সীতা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪৪১
  173. সীতাৰ বেজাৰ আৰু পাতাল প্ৰৱেশ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪৪২
  174. পৃথিৱীৰ প্ৰতি ৰামৰ ক্ৰোধ - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪৪৬
  175. পাতালত সীতা - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪৪৭
  176. ভৰতৰ পুত্ৰক ৰাজ্য দান - - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪৪৮
  177. ৰামৰ লক্ষণ বৰ্জন - - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪৫২
  178. লক্ষণক বিচাৰি ৰামৰ বন যাত্ৰা - - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪৫৮
  179. ৰামচন্দ্ৰৰ স্বৰ্গযাত্ৰা - - গ্ৰন্থত সন্নিবিষ্ট পৃষ্ঠা নং ৪৬৪
৪১ অধ্যায়
স্বয়ম্বৰত যুদ্ধ


দেখা দেখা কেনে বুঢ়া জনকৰ কাজ ।

মাতি আনি সমস্ত ৰাজাক দিলা লাজ ॥১

জীয়েকক আনক দিবেক যেবে জানে ।

কিসক আমাক দূত পাঠাই মাতি আনে ॥২

ৰাজ ঋষি হুয়া ভৈল পৰম অজ্ঞান ।

বৰ বৰ ৰাজাক দিলেক অপমান ॥৩

ধৰি আন বুঢ়াক সকলে মান সাৰোঁ ।

চাহোঁ কোনে ৰাখে আক বেঢ়ি সবে মাৰো ॥৪

তেবেসে হিয়াৰ শাল গুচিব আমাৰ ।

কপট ঝপট ভাঙ্গো টামন বুঢ়াৰ ॥৫

আমাক আনিয়া দুখ দিলে বৰিষেক ।

সবাকে বঞ্চিয়া সীতা ৰামক দিলেক ॥৬

নাহিকে বুঢ়াৰ দোষ কেহো বোলে বাণী ।

কিসক মাৰিবে খোজা আহাঙ্ক ন জানি ॥৭

বিচাৰি চাহিলো দোষ কেৱলে কন্যাৰ ।

কৰিলেক আশা ভঙ্গ সকলে ৰাজাৰ ॥৮

আতি নিদাৰুণী কন্যা কঠিন হৃদয় ।

সবাকো বঞ্চিয়া শিশু ছৱাক বৰয় ॥৯

মাণিক এৰিয়া কাচ কৰিলেক সাৰ ।

এইক আনে নিবে হুনু আগত আমাৰ ॥১০

যত ৰাজ্যভাৰ ভাৰ্য্যা পুত্ৰ এৰ আশ ।

এইৰ নিমিত্তে মৰোঁ খাটিয়া প্ৰবাস ॥১১

মহাকোপ কৰি উঠি বোলে কত জনে ।

ধৰি আন আম্ফালিয়া মাৰোঁহো এখনে ॥১২

সীতাক মাৰিবে চাহোঁ ৰাখে কোন বীৰ ।

কেহো জনে বোলে দোষ নাহি জানকীৰ ॥১৩

কৈৰ হন্তে আসিল ছৱাল মন্দ বুদ্ধি ।

আমাৰ ভাৰ্য্যাক নিবে চাহে কাত সুধি ॥১৪

হেনসে অবধ্য সব জীৱন জানয় ।

মত্ত সিংহ সমুহক হাতে হেম্পোচয় ॥১৫

জলা জুইৰ মাজত ফৰিঙ্গ ঝাস কৰে ।

জাম্প দিয়া পাৰ হুইবে খোজয় সাগৰে ॥১৬

জীৱন্ত যমৰ মুখে পৰি তোলে হাস ।

দেখা কেন মত ইতো ছৱালৰ সাস ॥১৭

বৰ বৰ ৰাজাগণ আছোঁ সাৱধানে ।

পিসিয়া মাৰিবোঁ আমি তাহাক নজানে ॥১৮

একোকে নজানে আতি শিশু অল্পমতি ।

সীতাক নিবেক দেখোঁ কাহাৰ শকতি ॥১৯

প্ৰাণে যেবে বৰ্ত্তিবেক এৰোক সীতাক ।

নুহি তেবে ভালমতে নপঠাইবোঁ তাক ॥২০

কতো দুষ্ট ৰাজাগণে কৰে অহঙ্কাৰ ।

চাহিবে নালাগে আক মুচৰিয়া মাৰ ॥২১

চাহোঁ আক মাৰন্তে ৰাখয় কোন জন ।

এহি বুলি উঠিলা সকলে ৰাজাগণ ॥২২

সসৈন্যে ধাইলেক হাতে অস্ত্ৰ শস্ত্ৰ তুলি ।

ধৰ মাৰ বুলি আতি কৰে হুলস্থূলি ॥২৩

হেন দেখি মহাভয়ে নৃপতি জনক ।

আথে বেথে পলাই গৈয়া ঋষিৰ মাজক ॥২৪

মিথিলাৰ লোক দশো দিশক পলাইল ।

দেখি ৰামচন্দ্ৰে হাসি লক্ষ্মণক চাইল ॥২৫

দেখিয়ো লক্ষ্মণ ৰাজা সকলৰ টাই ।

উঠা ঝাণ্টে সমস্তৰে দৰ্প কৰোঁ ছাই ॥২৬

সিংহক জোকাৱে আসি শৃংগালৰ পালে ।

তাৰ হোঞ হোঞ ঠাই লগায়ো সকালে ॥২৭

ৰামৰ আদেশ বাণী শুনিয়া লক্ষ্মণে ।

প্ৰণামি ৰামক উঠিলন্ত তাৱক্ষণে ॥২৮

মৰোঁ আজি ৰাজাগণ দাৰুণ সমৰে ।

বান্ধিলা অক্ষয় তূণ পিঠিৰ ওপৰে ॥২৯

প্ৰচণ্ড ধনুক ৰাম হাতে তুলি ধৰি ।

ধাইলন্ত মৃগক যেন প্ৰমত্ত কেশৰী ॥৩০

নাইস বুলি ৰাৱ তেজিলন্ত বীৰবৰ ।

সাগৰৰ ঢউ যেন ৰাখিল কাখৰ ॥৩১

সিংহ যেন শশাৰ আগত ভৈল থিৱ ।

সমস্ত ৰাজাৰ দেখি উড়ি গৈল জীৱ ॥৩২

কৰিলন্ত টঙ্কাৰ ধনুত পাক দিয়া ।

ৰাজা সমুহৰ ভয়ে চমকিল হিয়া ॥৩৩

হাসিয়া লক্ষ্মণে শৰ বৰিষিবে লৈলা ।

নিৰন্তৰে ৰাজা ফুটি জৰ্জ্জৰিত ভৈলা ॥৩৪

উৰু শিৰ নাসিকা ললাট মুখ কাণে ।

বাহু বক্ষঃস্থল গল ফুটিল সন্ধানে ॥৩৫

পেট পিঠি শালিলেক আঞ্জৰে পাঞ্জৰে ।

ছেদিলেক হাত ভৰি লক্ষ্মণৰ শৰে ॥৩৬

কাৰো মাজ কঙ্কালত ছিণ্ডিলন্ত বাণে ।

পৰিয়া বাগৰে কতো আধা কাটা মানে ॥৩৭

কৰিলন্ত লণ্ডভণ্ড লক্ষ্মণৰ বাণে ।

কদলী বনক যেন পাইলন্ত পৱনে ॥৩৮

লক্ষ্মণৰ কৰ্ম্ম দেখি পৰম বিস্ময় ।

সাধু সাধু বুলি সৰ্ব্ব জনে প্ৰশংসয় ॥৩৯

শিশুমতি হুয়া কৰ্ম্ম কৰিলন্ত ভাল ।

কতো বোলে নোহে শিশু এন্তে যমকাল ॥৪০

শৰে ফুটি আতি বৰ বৰ ৰাজাচয় ।

ক্ৰোধে জ্বলি গৈলা আঠু বাহু কামোৰয় ॥৪১

ছাৱা গোটে এত বৰ কৰিলে আমাক ।

একেবাৰে ধাইলেক সকলে ৰাজা জাক ॥৪২

চতুৰঙ্গ সেনাগণ ধাইলেক লগত ।

ৰাহুতি দিলেক চুটি উঠি ঘোটকত ॥৪৩

হস্তী কন্ধে চড়ি সাজে মাহুত সকলে ।

বেগে ৰথ গতি কৰি ৰথী সব চলে ॥৪৪

পদাতি কটকে বাজু ধৰি পাটোৱাৰি ।

ধাৱে ক্ৰোধ কৰি বাৰু খাণ্ডাক ঝঙ্কাৰি ॥৪৫

ধনুশৰ ধৰি ধাৱে ধানুকী সকল ।

নসহে ধৰণী খণ্ড কৰে টলমল ॥৪৬

একে বাৰে ধাৱে মুখ্য মুখ্য ৰাজাগণ ।

কটাক্ষ নাহিকে চাহি আছন্ত লক্ষ্মণ ॥৪৭

কৰে ধৰ মাৰ সেনা সাগৰ সঙ্কাশ ।

হাসন্ত লক্ষ্মণে একো নাই ভয় ত্ৰাস ॥৪৮

ধনু ধৰি ৰাজা সবে টঙ্কাৰ কৰিল ।

পৃথিবী আকাশ দিশ শবদে পূৰিল ॥৪৯

ঢাকিলেক লক্ষ্মণক শৰ বৰিষণে ।

পৰ্ব্বতক যেন আবৰিলা মেঘগণে ॥৫০

নানাবিধ বাণ বৰিষয় অবিচ্ছেদ ।

দেখি দেৱাসুৰ নৰ মুনি কৰে খেদ ॥৫১

নিদাৰুণ ৰাজাগণ পৰম দুৰ্জ্জয় ।

মাৰিবেক লক্ষ্মণক বুলি ভৈল ভয় ॥৫২

ৰামৰ কনিষ্ঠ বীৰ লক্ষ্মণ কুমাৰ ।

ৰণত সুজান আতিশয় অনিৰ্ব্বাৰ ॥৫৩

ৰাজাগণে শৰ বৰিষয় যত যত ।

খান খান কৰিয়া কাটয় আকাশত ॥৫৪

সমস্তে শৰক ছন্ন কৰিলা লক্ষ্মণে ।

শিশিৰ শুষিল যেন ৰবিৰ কিৰণ ॥৫৫

শৰচয় বিনাশি লক্ষ্মণে অনন্তৰে ।

গোটে গোটে ৰাজাক তাড়িলা নিজশৰে ॥৫৬

শৰ ছোটে ফুটি মহাকোপ কৰি মনে ।

লক্ষ্মণক মধ্য কৰি বেঢ়িলা তেখনে ॥৫৭

একেশ্বৰ লক্ষ্মণ অনেক ৰাজাগণ ।

ৰামচন্দ্ৰে দেখন্ত বিষম ভৈল ৰণ ॥৫৮

উঠিলা তেখনে কোপ কৰিয়া মনত ।

সীতাক থৈলন্ত বিশ্বামিত্ৰৰ পাশত ॥৫৯

নমস্কাৰ কৰি ৰামে বুলিলা ঋষিক ।

তোমাৰ হাতত সমৰ্পিলোঁ জানকীক ॥৬০

শিষ্যগণ সমন্বিতে ৰাখিবা সীতাক ।

শৰে হানি সমৰত মাৰোঁ ৰাজা জাক ॥৬১

বাম হাতে ধনু ধৰি পিঠিত চোখৰ ।

পৱন সঞ্চাৰে লাগ লৈলা লক্ষ্মণৰ ॥৬২

জনক নৃপতি আসি চতুৰঙ্গ দলে ।

ৰাম লক্ষ্মণৰ লাগ লৈলা কৌতূহলে ॥৬৩

একে লক্ষ্মণৰ ৰণে নাই ভয় ভীত ।

ৰামে লাগ পাইল গৈয়া জনক সহিত ॥৬৪

এক থান হুয়া পাচে তিনি বীৰবৰ ।

পঞ্চ লক্ষ ৰাজা সমে কৰন্ত সমৰ ॥৬৫

আম্ফাল কৰিলা তিনি জনে আতিশয় ।

তিনিৰ আন্দোলে মহীমণ্ডল কম্পয় ॥৬৬

কৰিলন্ত সিংহনাদ মহা ভয়ঙ্কৰ ।

ত্ৰাস হুয়া কম্পিল সকলে চৰাচৰ ॥৬৭

তিনি মহাবীৰে ধনু ধৰি খৰতাৰ ।

নলক্ষয় কেহো কেতিক্ষণ কৰে শৰ ॥৬৮

যত যত শৰ প্ৰহাৰিল ৰাজা জাক ।

পথতে কাটিল তিল সম কৰি তাক ॥৬৯

পাচে তিনি শৰ কৰি ছানিল গগন ।

ৰাত্ৰি যেন ভৈল নাহি ৰবিৰ প্ৰসন ॥ ৭০

অবিচ্ছেদে মেঘে যেন কৰি বৰিষণ ।

সেহিমতে শৰ প্ৰহাৰিলা তিনি জন ॥৭১

নিৰন্তৰে ৰাজাগণে ফুটি শৰ চোটে ।

পৰম বিহ্বল ভৈলা সেপকো নোঢোকে ॥৭২

বোম্বালে ৰুধিৰ বহে শৰীৰ ঢাকিয়া ।

সেনাগণ সকলে ভাগিল ফাট দিয়া ॥৭৩

শৰে ফুটি ৰাজাগণ উঠিল ফিটায়া ।

জ্বলিল পাবক যেন ঘৃত দান পায়া ॥৭৪

ধনু ধৰি টঙ্কাৰিলা বীৰ নাদ কৰি ।

কৰ্ণে তাল হানিল কম্পিল বসুন্ধৰি ॥৭৫

কৰিলেক নিৰন্তৰে শৰ বৰিষণ ।

ভৈল অন্ধকাৰ ঢাকি ৰবিৰ কিৰণ ॥৭৬

মহাশৰ চোটে ফুটিলন্ত তিনি বীৰ ।

বহয়ে ৰুধিৰ থিৰ নুহিকে শৰীৰ ॥৭৭

বৃদ্ধ ৰাজা জনক ভৈলন্ত অচেতন ।

শৰে লালকাল আতি ভৈলন্ত লক্ষ্মণ ॥৭৮

ৰামো আশকত হুয়া থাকি কতোক্ষণ ।

কোপে প্ৰজ্বলিত ভৈলা যেন হুতাশন ॥৭৯

বজ্ৰসম ধনুখানি বাম হাতে ধৰি ।

বহুবাৰ ফুৰাইলন্ত চক্ৰাকাৰ কৰি ॥৮০

পৰম আটোপে কোপে কৰিল টঙ্কাৰ ।

ত্ৰৈলোক্যৰ লোকৰ লাগিল চমত্কাৰ ॥৮১

পাঞ্চলক্ষ ৰাজাক ধাইলন্ত কোপ কৰি ।

মৃগ দেখি ধাইল যেন প্ৰমত্ত কেশৰী ॥৮২

দেখিয়া ৰামক ৰাজাগণ ভৈলা ভয় ।

কুপিত যমক দেখি যেন প্ৰজাচয় ॥৮৩

পাক দিয়া ধনুখানি কৰিয়া কুণ্ডলি ।

ঘোৰ শৰচয় প্ৰহাৰিলা মহাবলী ॥৮৪

দাৰুণ সন্ধানে ৰাজাগণে তেজে প্ৰাণ ।

ঢাকিল বিদিশ দিশ হানি কুশবাণ ॥৮৫

ঘোৰতৰ আটাস তেজিল ভয়ঙ্কৰ ।

কৰ্ণত হানিলা তাল সমস্ত লোকৰ ॥৮৬

নিৰন্তৰে লোক ৰহি আছিল তথাত ।

মহাভয়ে ফুৰিফুৰি পৰিল তথাত ॥৮৭

ভৈগৈল তবধ লোক যেন ব্ৰজপাতে ।

কদলী বনক যেন নিদলিল বাতে ॥৮৮

ৰামশৰে ফুটি ৰাজাগণ সমুদায় ।

ভৈল অচেতন ধাৰে তেজ বহি যায় ॥৮৯

কাহাকো মাজতে কাটি কৰিল দুখান ।

কতো ৰাজাগণ মৰি গৈল যমথান ॥৯০

ৰাঘৱৰ শৰচয় পৰম প্ৰচণ্ড ।

দীঘল বৰ্ত্তুল থূল যেন যমদণ্ড ॥৯১

আকৰ্ণ পূৰিয়া টানি কৰন্ত প্ৰহাৰ ।

হস্তী ঘোঁড়া ৰথপতি কাটিলা অপাৰ ॥৯২

কৰিলন্ত ৰামচন্দ্ৰে দুৰ্ঘোৰ সমৰ ।

ৰুধিৰ বহিল নদী মহা ভয়ঙ্কৰ ॥৯৩

নতো শুনি দেখি হেন ৰণ বিপৰীত ।

পলাই ৰাজা প্ৰজাগণ হুয়া ভয় ভীত ॥৯৪

বাপে পোৱে নসম্বৰে লৱৰে ভয়ত ।

গিৰগিৰ মাত্ৰ শুনি সমস্ত দিশত ॥৯৫

পলাই প্ৰজা দেখি শুভদত্ত মহাৰাজ ।

ৰাঘৱক ধাইল কোপে সংগ্ৰামৰ মাজ ॥৯৬

ৰামে শুভদত্তক ধাইলন্ত কোপমনে ।

হস্তীক দেখিয়া যেন ধাইলা পঞ্চাননে ॥৯৭

দুয়ো বীৰ ধনুধৰি কৰন্ত আম্ফাল ।

দুইহানো আন্দোলে আতি যায় ভূমিচাল ॥৯৮

ধনুক টঙ্কাৰি দুয়ো প্ৰহাৰিলা বাণ ।

দুয়ো শৰ আকাশত ভৈলা একথান ॥৯৯

শৰত পৰ্য়া শৰ বহ্নি জ্বলি গৈল ।

সেহি বহ্নি জ্বলি দুয়ো শৰ ভস্ম ভৈল ॥১০০

পাচে ৰামে প্ৰহাৰিলা দশপাট শৰ ।

শুভদত্তে দশ শৰ কাটিলা ৰামৰ ॥১০১

আন দশ শৰে ভেদিলেক ৰাঘৱক ।

দুৰ্জ্জয় শৰীৰ ৰামে সহিলা শৰক ॥১০২

শৰ পায়া ৰাঘৱৰ ক্ৰোধ জ্বলি গৈলা ।

কুৰি পাট শৰ তূণ হন্তে বাছি লৈলা ॥১০৩

গুণত চড়ায়া টানি আনি কৰ্ণ মানে ।

শুভদত্ত নৃপতিক হানিল সন্ধানে ॥১০৪

বাজ হুয়া গৈল শৰ পৰি হৃদয়ত ।

আৰু তিনি পাট ভেদিলন্ত ললাটত ॥১০৫

ধ্বজ গোট কাটি সাৰথিৰ লৈলা প্ৰাণ ।

চাৰি ঘোঁৰা মাৰি ভাঙ্গিলন্ত ৰথখান ॥১০৬

ধনুখান কাটিলন্ত মাৰি ক্ষুৰ বাণ ।

কৃপায়ুত হুয়া তাৰ নলৈল পৰাণ ॥১০৭

লালকাল হুয়া আতি ৰামৰ শৰত ।

আধামৰা হুয়া পলাই গৈলা শুভদত্ত ॥১০৮

হেন দেখি শতধনু ৰাজা কোপমনে ।

আইস বুলি তাৰ লাগ লৈলন্ত লক্ষ্মণে ॥১০৯

সুমিত্ৰাৰ তনয় প্ৰচণ্ড ধনুৰ্দ্ধৰ ।

কৰিলন্ত সিংহনাদ আতি ভয়ঙ্কৰ ॥১১০

দিশ পাশ আকাশ পৃথিৱী কম্পি গৈলা ।

মহামন ত্ৰাসে ৰিপুগণ ভয় ভৈলা ॥১১১

মৃগপাল শুনি যেন সিংহৰ আটাস ।

প্ৰাণ ৰাখি শত্ৰুগণ পলাই দিশ পাশ ॥১১২

দেখি কোপ কৰি শতধনু বিপৰীত ।

ৰথে চড়ি লক্ষ্মণৰ আগে উপস্থিত ॥১১৩

ভূমিত লক্ষ্মণ ৰথে শতধনু বীৰ ।

লাগিল দাৰুণ ৰণ ৰথী বিৰথীৰ ॥১১৪

দেখি ৰাজা জনকৰ মনে নসহয় ।

মাতিয়া বোলন্ত পুত্ৰ শুনিয়ো অজয় ॥১১৫

ৰথা সাজি ঝাণ্টে লক্ষ্মণৰ লৈয়ো লাগ ।

তাতে চড়ি শত্ৰু মাৰন্তোক মহাভাগ ॥১১৬

হুয়োক সাৰথি ৰথী হৈবন্ত লক্ষ্মণ ।

কৰিয়া সমৰ মাৰিয়োক ৰিপুগণ ॥১১৭

মই লাগ লৈবো চতুৰঙ্গ দলে সাজি ।

ৰাজা সকলক ৰণে জিনিয়োক আজি ॥১১৮

অজয় কুমাৰে শুনি পিতৃৰ বচন ।

দশ গোটা ঘোঁড়াৰে সাজিল ৰথখান ॥১১৯

আতি চমত্কাৰ কৰিলন্ত ৰথবৰ ।

বান্ধিলা বিজয় ধ্বজ ৰথৰ ওপৰ ॥১২০

নানা অস্ত্ৰ শস্ত্ৰচয় নিবন্ধিয়া থৈল ।

বায়ু বেগে গৈয়া লক্ষ্মণৰ লাগ লৈল ॥১২১

লক্ষ্মণক বুলিলন্ত বচন বিনয় ।

মোহোৰ অজয় নাম জনক তনয় ॥১২২

চড়িয়োক ৰথে মই সাৰথি তোমাৰ ।

কৰিয়োক লীলায়ে শত্ৰুক বুন্দামাৰ ॥১২৩

লক্ষ্মণে শুনিয়া পাচে বাণী অজয়ৰ ।

ডেও দিয়া চড়িলন্ত ৰথৰ ওপৰ ॥১২৪

প্ৰকাশন্ত লক্ষ্মণ ৰথত হুয়া থিৱ ।

সাজা সকলৰ দেখি উৰি গৈল জীৱ ॥১২৫

পৱন সঞ্চাৰে ৰথ ফুৰান্ত অজয় ।

নমনিয় ৰথবেগে পৃথিবী কম্পয় ॥১২৬

ধূলায়ে ঢাকিল ৰণ ধৰণী সকল ।

পাচে ৰথখান থিৰ কৰি মহাবল ॥১২৭

ৰাখিলন্ত নিয়া শতধনুৰ পাশত ।

লক্ষ্মণক শতধনু দেখিয়া আগত ॥১২৮

আতি আড়ম্বৰে সাজ ভৈলা যুজিবাক ।

দুয়ো মহাবীৰ ধনু ধৰি দিলা পাক ॥১২৯

দুয়ো দুইকো শৰ প্ৰহাৰন্ত একেবাৰে ।

আকাশত চলে শৰ বিদ্যুত সঞ্চাৰে ॥১৩০

দুইৰো শৰ বৰিষণে ঢাকিল গগন ।

ভৈল অন্ধকাৰ নাহি ৰবিৰ প্ৰসন ॥১৩১

সকলে আকাশখান দেখি শৰময় ।

সুৰাসুৰ নৰ মুনি ভৈল মহাভয় ॥১৩২

দুইৰ শৰে দুই ফুটিলন্ত নিৰন্তৰ ।

জৰ্জ্জৰিত ভৈল দুইহন্তৰ কলেৱৰ ॥১৩৩

দুইহানো শৰীৰ ঢাকি ৰুধিৰ বহয় ।

ফুলিল অশোক যেন প্ৰকাশ কৰয় ॥১৩৪

ৰণে আতি সুজান লক্ষ্মণ বীৰবৰ ।

কাটিলন্ত ধনু শতধনুৰ হাতৰ ॥১৩৫

খৰতৰ শৰে পাচে ভেদিলন্ত তনু ।

শৰ চোটে বিহ্বল ভৈলেক শতধনু ॥১৩৬

স্বস্থ হুয়া পাচে শতধনু গৈলা ৰাগি ।

প্ৰহাৰিলা মুদ্গৰ লক্ষ্মণক লাগি ॥১৩৭

দেখিয়া লক্ষ্মণে কাটিলন্ত শৰে হানি ।

পাচে শতধনু শূল প্ৰহাৰিলা টানি ॥১৩৮

তাকো খণ্ড খণ্ড কৰি লক্ষ্মণে কাটিলা ।

তাতে পাচে শতধনু শকতি মাৰিলা ॥১৩৯

মহাশব্দে কৰিয়া শকতি ধায়া আসে ।

লক্ষ্মণে হানিয়া শৰ কাটিলা আকাশে ॥১৪০

দেখি শতধনু মহা অসন্তোষ পাইল ।

ভয়ঙ্কৰ গদা গোট হানিয়া পাঠাইল ॥১৪১

আকাশত আসে গদা মহাবেগ ধৰি ।

কাটিলা লক্ষ্মণে গদা সাতখান কৰি ॥১৪২

শতধনু দেখে মোৰ গদা ভৈল নাশ ।

পাচে লক্ষ্মণক প্ৰহাৰিলা নাগ পাশ ॥১৪৩

লক্ষ্মণে দেখন্ত নাগ পাশ আসে খেদি ।

হানিয়া গৰুড় বাণ পেলাইলন্ত ছেদি ॥১৪৪

কৌতূহলে লক্ষ্মণে ছেদিলা নাগ পাশ ।

হানিলন্ত বহ্নি বাণ দেখি লাগে ত্ৰাস ॥১৪৫

প্ৰলয়ৰ বহ্নি সম চলয় সত্বৰে ।

নিমাইলেক শতধনু বৰুণৰ শৰে ॥১৪৬

দেখি বৰ কোপ জ্বলি গৈল লক্ষ্মণৰ ।

শূল পাট লৈলন্ত দেখিতে লাগে ডৰ ॥১৪৭

প্ৰকাশ কৰন্ত শূল ধৰিয়া হাতত ।

যেন মহেশ্বৰ আতি প্ৰলয় কালত ॥১৪৮

চাতৰ মৃদুৰা ঘটা আছে থানে থানে ।

কালান্তক যম যেন দেখি বিদ্যমানে ॥১৪৯

কৰে লহলহ অগ্ৰ প্ৰদেশ শূলৰ ।

দেখি ত্ৰাসযুত ভৈলা দেৱাসুৰ নৰ ॥১৫০

মাৰিলা লক্ষ্মণে শূল আৰ্ত্তনাদ কৰি ।

পলায় দেৱগণ কম্পি গৈলা বসুন্ধৰী ॥১৫১

দেখি মহাভয়ে শতধনু নৃপবৰ ।

লৱৰি পৰাইলা বেগে নামিয়া ৰথৰ ॥১৫২

ৰথে পৰি শূল বহ্নি জ্বলি বিপৰীত ।

ভস্ম হৈল ৰথ ঘোঁৰা সাৰথি সহিত ॥১৫৩

ৰাজাগণে দেখে শতধনু ভঙ্গ খাইল ।

শৰ ধনু ধৰি সবে লক্ষ্মণক ধাইল ॥১৫৪

একেবাৰে ধায় সেনা সাগৰ সমান ।

লক্ষ্মণে সবাকো ঢাকি বৰিষিলা বাণ ॥১৫৫

মহা তীক্ষ্ণতৰ শৰ ত্ৰিশূল সাক্ষাত্ ।

হেন শৰে হানি সেনা কৰিলন্ত নিপাত ॥১৫৬

ৰাজা প্ৰজাগণ মাৰি লৈযান্ত নিদলি ।

মৃগগণ পায়া যেন সিংহ মহাবলী ॥১৫৭

হস্তী ঘোঁৰা ৰথপতি কাটিলা অপাৰ ।

যমে যেন প্ৰজাগণ কৰন্ত সংহাৰ ॥১৫৮

উৰু শিৰ কাৰো কাটে বাহু বক্ষঃস্থল ।

কাৰো নাক কাণ কাৰো ছিণ্ডিলেক গল ॥১৫৯

কেহো আধা মৰা কেহো সমুলি মৰিল ।

মৰাশৱ সবে ৰণ ধৰণী ভৰিল ॥১৬০

ৰুধিৰে বহৱে নদী দেখি লাগে ডৰ ।

মহাভয়ে ভঙ্গ দিলা ৰাজা নিৰন্তৰ ॥১৬১

হস্তী ঘোঁড়া ৰথছত্ৰ ধ্বজ দণ্ড যত ।

অস্ত্ৰ শস্ত্ৰ বস্ত্ৰ এৰে প্ৰাণৰ ভয়ত ॥১৬২

মুখত উশাসে আতি লৱৰি পলায় ।

কাৰ কোন কৈক গৈল থান থিতি নাই ॥১৬৩

খুৰা জেঠা মামা পেসা সুহৃদ সোদৰ ।

বাপে পোৱে এৰা এৰি ভৈল নিৰন্তৰ ॥১৬৪

পায়া আছে সেনাগণ লক্ষ্মণৰ কাণ্ডে ।

বিষতে মৰয় তেজ বহে ধাৰা দণ্ডে ॥১৬৫

বাটত পৰিয়া থাকে যাইবাক নপাৰে ।

হস্তী ঘোঁড়া ৰথে পায়া চটকিয়া মাৰে ॥১৬৬

সাগৰ সঙ্কাশ সেনা লণ্ড ভণ্ড ভৈল ।

কতোহো মৰিল কতোকতো পলাই গৈল ॥১৬৭

পাচক নচাৱে মাত্ৰ পলায় ৰাজাগণ ।

ৰথে চড়ি পৰিহাস কৰন্ত লক্ষ্মণ ॥১৬৮

ৰহ আৰে দুষ্ট ৰাজাসৱ কৈক যাস ।

ছৱালত ৰণ হাৰি কিসক পলাস ॥১৬৯

বৰিষেক আছস সীতাক আশা কৰি ।

এবে কি কাৰণে যাস তাঙ্ক পৰিহৰি ॥১৭০

ক্ষত্ৰি হুয়া যুদ্ধ পায়া কৰ পৰিহাৰ ।

ধিক বাহুবল ধিক জীৱন তোমাৰ ॥১৭১

পাঞ্চ লক্ষ ৰাজা একে ছৱালত হাৰি ।

শৃগালৰ পাল যেন পলাই লেঞ্জ মাৰি ॥১৭২

আসিলি সীতাক বিহা কৰিবাৰ কাজে ।

নকৰি বিবাহ পলাই যাস কোন লাজে ॥১৭৩

স্ত্ৰীৰ আগত কিবা কহিবি মহত ।

বোলন্ত লক্ষ্মণে উপালম্ভ নানা মত ॥১৭৪

প্ৰাণৰ কাতৰে ৰাজাগণ নিৰন্তৰ ।

নুশুনিল ভয়ে পলাই গৈল নিজঘৰ ॥১৭৫

আনায়াসে লক্ষ্মণ ভৈলেক ৰণজয় ।

আকাশত দেৱগণে পুষ্প বৰিষয় ॥১৭৬

জয় জয় বুলিয়া কোঢ়াল কৰে ছানি ।

ধন্য ধনুৰ্দ্ধৰ মহাবীৰ চূড়ামণি ॥১৭৭

অজয় সহিতে ৰণ জিনিয়া লক্ষ্মণে ।

নিবৰ্ত্তিয়া আসি দুয়ো মহাৰঙ্গ মনে ॥১৭৮

প্ৰণামিল বিশ্বামিত্ৰ মুনিক হৰিষি ।

আশীৰ্ব্বাদ কৰি গাৱ মাৰ্জ্জিলন্ত ঋষি ॥১৭৯

মুনিৰ প্ৰসাদে দুইৰো গুচিল ভাগৰ ।

লক্ষ্মণে নমিলা পাচে চৰণে ৰামৰ ॥১৮০

ৰামে লক্ষ্মণক গলে বান্ধিয়া ধৰিলা ।

মুখে চুমা দিয়া বহু প্ৰশংসা কৰিলা ॥১৮১

ভৈলন্ত হৰিষ আতি নৃপতি জনক ।

অজয় সহিতে প্ৰশংসিলা লক্ষ্মণক ॥১৮২

সীতা গোসানীৰ আতি আনন্দ বিস্তৰ ।

শুনা ৰামায়ণ সভাসদ নিৰন্তৰ ॥১৮৩

লভিবা মুকুতি দুখ হৈব উপশাম ।

ডাকি ঘনে ঘনে ঘোষিয়োক ৰাম ৰাম ॥১৮৪