ডেচ্‌দিমোনা কাব্য/অঙ্গিলা

ৱিকিউৎসৰ পৰা
Jump to navigation Jump to search
ডেচ্‌দিমোনা কাব্য
লেখক হিতেশ্বৰ বৰবৰুৱা
[  ]
অঙ্গিলা।

⸻●⸻

প্ৰথম ছোৱা।

Then, I’ilgrim. turn, thy cares forego,
All earth born cares are wrong;
Man wants but little here below
Nor wants that little long.”
   GOLDSMITH.


(১)

 “বনবাসী হেৰা যোগি! চোঁৱা মোৰ ফালে,
“অকলসৰীয়া মই, দিয়াঁ দেখুৱাই
“বাট-পথ, জ্বলে য’ত সেই জুইকুৰা
"কই দিয়াঁ মোক, যোগি! তাত কেনি যায়?

[  ]

   ( ২ )
 “বাট হেৰুৱালো মই, অকলে অকলে
"ঘুৰি-পকি অৰণ্যত কৰিছোঁ ভ্ৰমন;
“গইছোঁ যিমানে মই, সিমানে বহল
“লাগিছে মনত মোৰ এই ঘোৰ বন॥”

   ( ৩ )
 “ক্ষান্ত হোৱাঁ তুমি, সোণ!” ক'লে যোগীটিয়ে
“অকলে নালাগে যাব এই এন্ধাৰত;
“সেয়া "কালিকা”ৰ জুই, ছলিব’ তোমাক
“ভ্ৰমন কৰিছে সেই অৰণ্য-মাজত॥

   ( 8 )
 “ঘৰবাৰী নাই যাৰ, যি অতি দুখীয়া,
“ইয়াত ( পজাত মোৰ ) তেঁও ঠাই পায়;
“খাবলই দ্ৰব্য মোৰ যদিও অলপ,
“তথাপি যি আছে তাকে দিওঁ উলিয়াই॥

   ( ৫ )
 “তেন্তে, সোণ ! আজিলই ওলটা, ওলটা,
“নিৰ্ভয় মনেৰে আহাঁ যাওঁ কুটীৰত;
“যি পোৱা খোৱাঁহি তাকে, কৰাঁহি বিশ্ৰাম.
“কুশৰ শয্যাত বহি, সন্তোষ মনত॥

[  ]

   ( ৬ )
 “বনৰ মাজত চৰে হৰিণাৰ পাল,
“সিহঁতৰ প্ৰাণ মই পালেও নহৰোঁ,
“যি কৰে কৰুণা মোক, সেই ঈশ্বৰৰ
“শিকনিত, সিহঁতক সদা স্নেহ কৰোঁ॥

   ( ৭ )
 “অৰণ্যৰ শাকপাত, গছগছনিৰ
“সামান্য আহাৰ মই নিতে আনি খাওঁ।
“ফলমূল আদি কৰি, ঝাৰণাৰ পানী
“কুটীৰত থওঁ আনি।যত্ যি যি পাওঁ॥

   ( ৮ )
 “অতএব, হেৰা যাত্ৰি! ওলটা, ওলটা,
“চিন্তা এৰা, বৰ বেয়া চিন্তা সংসাৰৰ;
“জগতত মানুহৰ অলপ অভাৱ
“সি অভাবো, জানা, যাত্ৰি! মাথোঁ খন্তেকৰ॥”

   ( ৯ )
 “পৰে যেনে পৃথিবীত ধীৰেৰে নিয়ঁৰ,
“তেনেকই যোগীটিৰ কথা শেষ হ’ল:
“তললই কৰি মুখ যাত্ৰিয়ে লাজত
“যোগীটিৰ পাছে পাছে কুটীৰত গ’ল।

[  ]

   ( ১০ )
 নিৰ্জ্জন যোগীৰ পজা, শান্তি নিকেতন
বনৰ মাজতে, -দূৰে, -আছিলে লুকাই
নিৰাশ্ৰয় বিদেশীৰ দীন দৰিদ্ৰৰ
পথভ্ৰষ্ট পথিকৰ আশ্ৰয়ৰ ঠাই॥

   ( ১১ )
 কুটিৰত এনেকুৱা একোটিকে নাই,
চোৰে নিব বুলি যাক যোগীটিৰ ভয়,
ডাঙ্গমেলি দুৱাৰৰ সোমাল কুটীৰ
দুয়োটিয়ে একেলগে লাহে লাহে গই॥

   ( ১২ )
 বিশ্ৰাম লইছে সবে এনুৱা কালত
শেষ কৰি কাজ কাম, পাই অৱসৰ;
যোগীটিয়ে কিন্তু তুষ্ট কৰিব’ যাত্ৰিক
খৰি আানি, জুই ধৰি দিলে জুহালৰ॥

   ( ১৩ )
 যি আছিলে ফলমূল দিলে উলিয়াই,
খাব দিলে বিদেশীক সন্তোষ মনত
সাধুকথা কইমেলি সাধু যোগীটিয়ে
কটাব ধৰিলে কাল ৰঙ্গ অানন্দত॥

[  ]

   ( ১৪ )
 কুটীৰত ৰঙ্গ দেখি বিৰলী পোৱালি
ৰঙ্গত অধীৰ হই নাচিব’ ধৰিলে;
জিলীয়ে জুৰিলে গান, জুই ফিৰিঙ্গতি
জুহালৰ কেউফালে উফৰি পৰিলে॥

   (১৫)
 কিন্তু একোতেই যাত্ৰী নাপালে সন্তোষ,
নিৰানন্দ মন, হায়! বিদেশী যাত্ৰীৰ
অন্তৰ বিষাদে ভৰা, টোপাটোপে পানী
ওলালে চকুৰ পৰা দুখী বিদেশীৰ॥

[  ]
দ্বিতীয় ছোৱা।

 What is friendship but a name,
A charm that lulls to sleep,
A shade that follows wealth & fame,
But leaves the wretch to weep?
And love is still an emptier sound
The modern fair one’s jest:
On earth unseen ..............”
    GOLDSMITH.


   ( ১ )
 যোগীটিয়ে বিদেশীৰ জানি মনোদুখ
দেখাই সহানুভূতি নিজ হৃদয়ৰ
শুধিলে গম্ভীৰ ভাবে “দুৰ্ভগীয়া ডেকা!
“কৰিছা কি হত দুখ? ই দুখ কি হব?

   ( ২ )
 “ই দৰে ফুৰিছানেকি দ্বন্দ-হাই কৰি
“কাৰো স’তে, আপোনাৰ ঘৰবাৰী এৰি?
“সি বুলি তোমাৰ নেকি চকুলো ওলায়?
“কান্দিছা শোকত মুখ বুকুত লুকাই?

[  ]

   
 বন্ধুত্বৰ প্ৰতিদান নাপালা হবলা?
ভালপোৱাপোৱি নেকি নহল নিচেই?
পাইছিলা যাক ভাল, তেঁওৱে সইতে
ঢালিছিলা ভালপোৱা মিছাতে তেনেই?

   ( ৪ )
 “সম্পদৰ লগে লগে যিটো সুখ আহে,
“অতি তুচ্ছ সেই সুখ, শীঘ্ৰে পায় ক্ষয়,
“তাতোকই আৰু তুচ্ছ যিটে সি সুখক
মূল্যবান বস্তু ভাবি হাদয়ত লয়॥

   ( ৫ )
 “বন্ধুত্ব কি? বন্ধুত্ব যে একোৱে নহয়,
“অস্তিত ইয়াৰ মাথোঁ “বন্ধু শবদত;
“জাদুমন্ত্ৰ মাত্ৰ ইটো টোপনি-নিওৱা
“ঐশ্বৰ্য্য যশৰ ছঁয়া সম্পদ কালত॥

   ( ৬ )
 “ভালপোৱা কথাটিযে নিচেই অসাৰ,
“উঠি-অহা গাভৰুৰ মাত্ৰ উপহাস!
জগতৰ ভিতৰত নেদেখি ইয়াক,
“অলপো নাপায় ক'তো ইয়াৰ আভাস॥

[  ]

   ( ৭ )
 “লাজৰ বিষয় ইটো, হে নিৰ্ব্বোধ ডেকা!
“শোক দুখ এৰি দিয়াঁ তুমি হৃদয়ৰ!
“অদ্যাৱধি কৰাঁ ঘৃণা তিৰুতা জাতিক,
“বিষম সৌৰভ সেই মোহিনী ফুলৰ॥”

   ( ৮ )
 এই বুলি যোগীটিয়ে ৰ’ল মনে মনে,
লাজত মু-খনী কিন্তু আৰক্তিম হই
এৰি-অহা মৰমৰ অতিথীৰ আগে
ধীৰে ধীৰে অন্তৰৰ দিলে ভাব কই॥

   ( ৯ )
 বিস্ময় চকুৰে চাই, দেখিলে যোগীয়ে,
আকাশ-মাজত যেনে পুঁৱা সময়ত
বিবিধ বৰণ জ্বলে, জ্বলিলে সিৰূপে
বহু শোভা, নানা সাজে চকুৰ আগত॥

   ( ১০ )
 লাজুকী মু-খনি আৰু ওখ বুকু খনি
যোগীটিৰ অন্তৰত সুমুৱালে ভয়,
সুন্দৰী বিদেশী যাত্ৰী পাছে ধীৰে ধীৰে
গাভৰু ছোৱালী বুলি দিলে পৰিচয়॥

[  ]

   ( ১১ )
 “বিদেশিনী মই, দেব! অতি অভাগিনী,
“ক্ষমা কৰাঁ দোষ মোৰ, মই অসহায়!
“সোমালো পাপিনী আহি পবিত্ৰ ঠাইত,
“কৰিলোহি অপবিত্ৰ উপাসনা-ঠাই॥

   ( ১২ )
 “ক্ষেমা কিন্তু দোষ মোৰ, ভালপোৱায়েহে
“আনিছে ইয়াত যোক ঘূৰাই-ফুৰাই!
“ভ্ৰমিছোঁ ইদৰে মই, শান্তি বিচাৰিছোঁ
“নৈৰাশত বাজে কিন্তু শান্তি পোৱা নাই!!

   ( ১৩ )
 “আছিল আমাৰ ঘৰ টাইনী-দাতিত*
“অতুল ঐশ্বৰ্য্য; ধন আছিল অপাৰ;
“সৰুতে মৰিল আই, মাউৰী ছোৱালী
“আলাশৰ লাড়ু মই আছিলো পিতাৰ॥

   ( ১৪ )
 “বিয়া কৰাবলৈ মোক ধলেধলে ডেকা
“আহিছিল প্ৰতিদিন পিতাৰ কাষত;

*The river Tyne টাইন নামেৰে নইৰ দাতি; এই নই ইংলেণ্ডৰ

উত্তৰফালে অবস্থিত। [ ১০ ]

“দেখুৱাই ছিলে মোক ভাব প্ৰণয়ৰ
“ভালে মানে, মোহ গই মোৰ সৌন্দৰ্য্যত॥

   ( ১৫ )
 “বহুত ডেকাই লই মনি কেৰু ধন
“আহিছিল দিনে দিনে মোক নিবলই;
“আহিছিল এটি ডেকা নিচেই পাছত
“এডুইন্ নামেৰে, ভৰা প্ৰেমেৰে হৃদয়॥

   ( ১৬ )
 “অন্তৰ সৰল; সেই সুন্দৰ মূ-খনি
“কপটতা বোলে কাক নাজানে অকনি;
“মোৰ আশাতেই তেঁও আহিছিল সদা,
“কোৱা নাই কিন্তু মোক একো প্ৰেমকথা॥

   ( ১৭ )
 “পিন্ধে সাজ সাধাৰণ ( নহয় বিলাসী )
“দৰিদ্ৰ এডুইন্, নাই ঐশ্বৰ্য্যৰ বল;
“নিজৰ বিজ্ঞতা গুণ সম্পত্তি তেঁওৰ,
“ভাবিছিলো তাকে ময়ো প্ৰকৃত সম্বল॥

   ( ১৮ )
 “মোৰ কোষৰত বহি ফুলনী মাজত
“গাইছিলে গীত যৱে সুললিত সুৰে,

[ ১১ ]

“প্ৰেমগীতে ভৰিছিলে গোটেই ফুলনী,
“ভৰিছিল মৃদু বায়ু ফুলৰ গোন্ধেৰে॥

   ( ১৯ )
 “ৰাতিপুৱা ফুলা ফুল, নিয়ঁৰৰ টোপা
“যদিওবা মনোহৰ, পবিত্ৰ নহয়;
“এডুইন্‌ৰ মন, সেই হৃদয়ৰ ভাব
“পবিত্ৰতা-ভৰা বুলি জানিছিলো মই॥

   ( ২০ )
 “গোলাপৰ ফুল আৰু নিয়ঁৰৰ টোপা
“আপোন ৰূপত কৰে খন্তেক উজ্জ্বল!
“এডুইন্‌ৰো ৰূপ তেনে, কিনো দুৰাদৃষ্ট!
“হৃদয়ৰ ভাব মোৰ থিৰেৰে নৰ’ল॥

   ( ২১ )
 “বৃথা গৌৰবত, হায়! গৰবিনী হই
“এডুইন্‌ৰ প্ৰস্তাবত নহ’লো স্বীকৃত!
“কৌশলে তেঁওক নানা ছলেৰে ভুলাই
“ফুৰিছিলো মাথোঁ দুয়ে ফুলনী-বাৰীত॥

   ( ২২ )
 “নানা ৰূপে তেঁৱে স’তে কৰিছিলো ৰঙ্গ,
“কৰা নাই কিন্তু মোক এদিনকে খঙ্গ;

[ ১২ ]

“যেতিয়া প্ৰণয়ে আহি পশিলে হৃদয়,
“তেঁওৰ দুখত ৰঙ্গ কৰিছিলো মই॥

   ( ২৩ )
 “মোৰ উপেক্ষাতে হই বিষণ্ণ নৈৰাশ,
“সঁপি গ'ল তেঁও মোক দুখৰ হাতত;
“নিৰ্জ্জন ঠাইত গই গোপণে গোপণে
“ত্যাজিলে পৰাণ তেঁও দুখ বেজাৰত॥

   ( ২৪ )
 “মোৰে সেই দোষ, হ’ল মোৰেই অহিত!
“নিজাপ্ৰাণে নিজদোষ কৰি পৰাচিত,
“যি ঠাইত কৰে তেঁও অনন্ত শয়ন,
“সি ঠাইত গই মই ত্যাজিম জীৱন।

   ( ২৫ )
 “সি ঠাইত গই মই অকলে অকলে
"বিসৰ্জ্জিবলই প্ৰাণ থাকিম বিৰলে;
“মোৰ কাৰণেই তেঁও ত্যজিলে পৰাণ,
“তেঁওৰ নিমিত্তে ময়ো তিয়াগিম প্ৰাণ॥

[ ১৩ ]
তৃতীয় ছোৱা।

 No never from this hour to part,
we’ll live and love so true,
The sigh that rends thy constant heart.
Shall break thy Edwin’s too.
GOLDSMITH.


   ( ১ )
 “নকৰে ঈশ্বৰে যেন এনুৱা তোমাৰ!”
এই বুলি যোগীটিয়ে তুলিলে কোলাত
সাদৰে ছোৱালীটিক। গালি দিও বুলি,
ৰঙ্গমনে চাই, তেও দেখিলে হঠাত;—

   ( ২ )
 পৰাণতো বেচি প্ৰিয় হাতে এডুইন্‌ৰ
সাদৰে তেঁওক লই কৰিছে আদৰ॥
এডুইন্-মোহিনী, প্ৰিয়ে! এডুইন্‌ৰ প্ৰাণ,
চোঁৱাছোঁ ফুৰাই চকু, হেৰোৱা এডুইন
চেনেহি! —তোমাক লই সাদৰে কোলাত
“শোভিছে কিৰূপে আজি পবিত্ৰ গহীন॥

[ ১৪ ]

   (৩)
 “ই ৰূপে তোমাক আজি লই হৃদয়ত।
“দুখ শোক চিন্তা মোৰ দিওঁ বিসর্জন;
“পৰস্পৰে দুয়ো আৰু নোহো এৰা-এৰি,
“তুমিয়ে সৰ্ব্বস্ব মোৰ; তুমিয়ে জীৱন৷

   ( ৪ )
 “ইৰূপে কটাম কাল, ইৰূপে উভয়ে
“ভালপাম ইটেসিটে, কোনো সময়ত
“নোহো যেন এৰা-এৰি, হুমুনিয়া যিটো
“অঙ্গিলা!* তোমাক শোক দিব হৃদয়ত,
“সেই হুমুনিয়া মোকো বিনাশ কৰিব
“তোমাৰ বিৰহ মই নোৱাৰোঁ সহিব।।

*Angeliaক অঙ্গিলা বোলা হৈছে।


অন্ত।