পৃষ্ঠা:ৰচনা মালিকা.pdf/২৮

ৱিকিউৎসৰ পৰা
নেভিগেশ্যনলৈ যাওক সন্ধানলৈ যাওক
এই পৃষ্ঠাটোৰ বৈধকৰণ কৰা হৈছে
১৮
ৰচনা মালিকা

৪। অব্যয় পদ


 অব্যয়ৰ অৰ্থ ব্যয় নোহোৱা। অৰ্থাৎ খৰচ নোহোৱা। তাৰ মানে অব্যয়ৰ লগত কোনো বিভক্তি আদি যোগ নহয়। ৰূপৰ কোনো পৰিৱৰ্ত্তন নোহোৱাকৈয়ে ই বাক্যত ব্যৱহাৰ হয়। অব্যয় কি তলত উদাহৰণসহ বুজাই দিয়া হ’ল।

 কমলা আৰু মাইকণ বাই-ভনী। এই বাক্যটোত কমলা, আৰু, মাইকণ, বাই-ভনী—প্ৰত্যেকটোৱে একো একোটা পদ। প্ৰয়োজন অনুসৰি—কমলা, মাইকণ, বাই-ভনী এই তিনিটা পদৰ ৰূপৰ পৰিৱৰ্ত্তন ঘটাব পাৰি। যেনে :— কমলা + ক = কললাক; কমলা +ৰ= কমলাৰ; মাইকণ+ অক = মাইকণক; মাইকণ+অৰ= মাইকণৰ; বাই-ভনী+ক = বাই-ভনীক; বাই-ভনী+ৰ= বাই-ভনীৰ ইত্যাদি।

 কিন্তু আৰু পদটোৰ লগত কোনো বিভক্তি আদি যোগ নহয়। আৰু+ক = আৰুক; আৰু+লৈ আৰুলৈ। আৰুক, আৰুলৈ এনে ধৰণৰ অৰ্থ নোহোৱা পদ বাক্যত ব্যৱহাৰ হোৱা ক’ৰবাত শুনিছানে? আৰুক, আৰুলৈ আদিৰ দৰে পদ অসমীয়া ভাষাত নাই। গতিকে দেখা গল যে ‘আৰু’-ৰ ৰূপৰ কোনো পৰিৱৰ্ত্তন নাই। ই যি দৰে আছে সেইদৰেই বাক্যত ব্যৱহাৰ হয়। এনে ধৰণৰ ৰূপৰ সাল-সলনি নোহাৱা পদবোৰকে অব্যয় পদ বোলে। তেনেহলে—

 ‘কমলা আৰু মাইকণ বাই-ভনী। ’ এই বাক্যটোতে থকা ‘আৰু’ পদটো অব্যয় পদ।