ঘৰ্ম্মাক্ত কলেৱৰ আৰু স্নিগ্ধ শান্তিৰে বুধু যেতিয়া ওলাই আহিল—পিৰালিৰ ছাঁত বহি সুখৰামে তেতিয়া তৃপ্তিৰে মুখত চাধা সুমুৱাইছে। সুখৰামক নেদেখা ভাও জুৰি আগবাঢ়ি গৈ উৎকণ্ঠাত পিছলৈ এবাৰ মুখ ঘুৰালে; সুখৰামে একেৰাহে বুধুলৈ চাই আছিল। সেই কৰুণ চাহনিত বিকলাঙ্গ দেহৰ সঙ্গম-অক্ষমতাই মূৰ্ত্ত হৈ পৰিছিল। সেই অবিস্মৰণীয় দুপৰীয়া- টোৰ কথা ভাবি বুধু আজিও আনন্দত বিভোৰ হয়। সেই দিনাই বুধুয়ে সৰ্ব্ব প্ৰথম উপলব্ধি কৰিছিল সৃষ্টিৰ ৰহস্য। নাৰীৰ দেহত পুৰুষৰ মুক্তি; তাৰ পিছত অনেক দিন আলোমণিৰ দেহ-প্ৰসাদ সি লাভ কৰিছে। কিন্তু পিছৰ দিনবোৰ মনলৈ আনিছিল অস্বস্তি, অৱসাদ।
চাহ-গছৰ মাজে মাজে খোজ লওঁতে নৰেশ্বৰক বুধুয়ে তাৰ এই সেউজীয়া জীৱন-কবিতা শুনাই গল।
দুটা ডেকাই মাদল বজাইছে; মতা-তিৰোতা চোতালত জুম পাতি বহিছে; প্ৰত্যেক জুনৰ মাজত থকা হাৰিকেন লেম্প মাদলৰ চাপৰৰ লগে লগে মিট্মিট্কৈ জ্বলিছে। কেইজন মানে হাৰিয়া খাই সুখৰামৰ ঘৰৰ ভিতৰৰপৰা ওলাই আহিছে; জুমৰ মাজৰ পৰাও মাজে মাজে দুই-এজনে প্ৰসাদ ধৰিবলৈ ভিতৰ সোমাইছে। আলোমণিয়ে নিপুণ হাতৰে মধু তৈয়াৰ কৰি হাড়িয়ে হাড়িয়ে সজাই থৈছিল; যাৰ যিমান ইচ্ছা মনৰ হেপাহেৰে বাতি ভৰাই কোট- কোটকৈ পি-ছে। সৰু সৰু লৰা-ছোৱালীৰো নিষেধ নাই;
