প্ৰাচীন কামৰূপ ৰৱীৰ মতান 32 শিলাদিত্যৰ সৈতে মিত্ৰতা স্থাপন কৰিবৰ নিমিত্তে হংসকে কটকীৰ জৰীয়তে যিবোৰ উপঢৌকন পঠিয়াইছিল, তাৰ ভিতৰত এই অলৌকিক শক্তিসম্পন্ন আভোগ ছত্ৰ সৰব- প্ৰধান আছিল।—বাণৰ হৰ্ষচৰিত, কাৱেল আৰু মাছৰ ভাঙ্গনি। কামৰূপেশ্বৰৰ নিচিনা পৰাক্ৰমী প্ৰত্যন্ত-নৃপতিসকলৰ দ্বাৰা নিজৰ আজ্ঞা পালন হোৱাৰ কাৰণে গুপ্ত-সম্ৰাট সমুদ্ৰগুপ্ত গৌৰৱান্বিত হৈছিল। — ফ্লীটৰ গুপ্ত-অনুশাসনমালা, ১নং। - হুনৰাজ মিহিৰগুলৰ দৰ্পচূৰ্ণকাৰী যশোধৰ্ম্মনৰ সাম্ৰাজ্য পশ্চিম-সাগৰৰ পৰা লৌহিত্যৰ তীৰলৈকে গোটেই উত্তৰ- ভাৰতত বিস্তৃত আছিল।—ফ্লীট, ৩৩নং অনুশাসন। মগধৰাজ মহাসেনগুপ্তই নিজৰ দিগ্বিজয়-যাত্ৰাত কামৰূপ নৃপতি সুস্থিতবৰ্ম্মাৰ পৰা বীৰোচিত প্ৰতিবন্ধক পাইছিল। হৰ্ষচৰিতৰ গ্ৰন্থকাৰ বাণভট্টৰ মতে এই সুস্থিতবৰ্ম্মা বা মৃগাঙ্ক দিগ্বিজয়ী বীৰ বুলি ভাৰতত সুবিখ্যাত আছিল। কিন্তু দৈব-দুৰ্ব্বিপাকত মহাসেনগুপ্তৰ হাতত সুস্থিতবৰ্ম্মাৰ পৰাজয় ঘটে। মহাসেনগুপ্তৰ বিজয়গীতি তেওঁৰ নাতিয়েক আদিত্য- সেনৰ দিনলৈকে লোহিত্যতীত তামোল গছৰ তলে-তলে গোৱা শুনা গৈছিল।—ফ্লীট, ৩২নং অনুশাসন। উত্তৰ-ভাৰতৰ একছত্ৰ সম্ৰাট হৰ্ষবৰ্দ্ধনৰ সৈতে ভাস্কৰবৰ্ম্মাৰ মিত্ৰতা, জ্ঞানপিপাসু ভাস্কৰবৰ্ম্মাৰ ৰাজচ'ৰাত পৰিব্ৰাজক- শিৰোমণি হিয়েনচাঙ্গৰ অৱস্থিতি; হিন্দুমত্তৰ সন্নিকটবৰ্ত্তী
